Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

Devanagari script

तदग्रे च कणादेशस्तत्र पुण्योदकः प्रहिः । स्नात्वा काणादकूपे यः कणादेशं समर्चयेत्

Transliteration

tadagre ca kaṇādeśastatra puṇyodakaḥ prahiḥ | snātvā kāṇādakūpe yaḥ kaṇādeśaṃ samarcayet

Translation

وأمام ذلك يوجد كَنادِيشا، وهناك بئرٌ ماؤها مقدّس. من اغتسل في بئر كَانادا وعبد كَنادِيشا على الوجه اللائق…

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Deictic)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अग्रे इति सह (in front of that)

• अग्रे: in front
• अग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• कणादेशः: Kaṇādeśa (name)
• कणादेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कण-आदेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• पुण्योदकः: holy water
• पुण्योदकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य-उदक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणपूर्वपद (holy water)

• प्रहिः: Prahi (name/epithet)
• प्रहिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रहि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (पाठान्तर/दुर्लभ-शब्दः)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु; √स्ना)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• काणादकूपे: in the Kaṇāda well
• काणादकूपे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काणाद-कूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक (in the Kaṇāda-well)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• कणादेशम्: Kaṇādeśa
• कणादेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कण-आदेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• समर्चयेत्: should worship
• समर्चयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु; सम्+√अर्च्)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāṇāda-kūpa; Kaṇādeśa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-audience

Visual Art Cues

Scene: A small Śiva shrine of Kaṇādeśa stands near a stone-lined well; a pilgrim draws holy water, performs ablution, then offers flowers and bilva at the liṅga.

Characters & Entities

• Kāśī
• Kaṇādeśa
• Kāṇāda Kūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic pilgrimage joins purification by water (snāna) with devotion through worship (arcana) at named shrines.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāṇāda Kūpa and the Kaṇādeśa shrine in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe in the Kāṇāda well and worship (samarcayet) Kaṇādeśa.