Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

अथ तैः प्रमथैर्विष्णोरनुगा गदिता रणे । आददानास्तृणं वक्त्रे णापिताः पाशवीं दशाम्

atha taiḥ pramathairviṣṇoranugā gaditā raṇe | ādadānāstṛṇaṃ vaktre ṇāpitāḥ pāśavīṃ daśām

ثم في تلك المعركة صُرِع أتباعُ فيشنو (Viṣṇu) على يد البرمَثا (Pramatha)؛ وأُقحِم العشبُ في أفواههم قسرًا، فحُطّوا إلى حالٍ كحال البهائم، كأنهم حُلِقوا وأُذِلّوا.

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing adverb)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रमथैःby the Pramathas
प्रमथैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रमथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अनुगाःfollowers
अनुगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गदिताःwere spoken of/said
गदिताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘spoken/said’ (वर्णनात्मक)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
आददानाःtaking, seizing
आददानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + शतृ (कृदन्त) उपसर्ग आ-
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; परस्मैपद-भावः
तृणम्a straw/blade of grass
तृणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वक्त्रेin the mouth
वक्त्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नापिताःbarbers
नापिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनापित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पाशवीम्beastly, animal-like
पाशवीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाशवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
दशाम्condition, state
दशाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Narrator (Kāśīkhaṇḍa narration traditionally Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/pilgrims (frame audience)

Scene: Pramathas overpower Viṣṇu’s attendants; some are pinned down, tufts of grass forced into their mouths, heads partly shaven, faces contorted in shame; the yajña ground is strewn with ritual items and broken garlands.

P
Pramatha
V
Viṣṇu

FAQs

Adharma in sacrificial pride leads to disgrace; when devotion is severed from humility, even powerful factions become subject to humiliation.

Kāśī is the overarching sacred setting of the Kāśīkhaṇḍa, though this verse itself is not a direct tīrtha-mahātmya statement.

None; the verse uses imagery of degradation rather than prescribing rites.