Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

पुनःक्व नृत्वं श्रेयोभूः क्व काशीकर्मबंधहृत् । वृथागते हि मानुष्ये काशीप्राप्तिविवर्जनात्

punaḥkva nṛtvaṃ śreyobhūḥ kva kāśīkarmabaṃdhahṛt | vṛthāgate hi mānuṣye kāśīprāptivivarjanāt

«ما قيمة مجرد “كون المرء إنسانًا” إزاء كاشي، واهبة الخير الأسمى، ومُزيلة قيود الكَرْما؟ إن الحياة البشرية تُهدر حقًّا إذا حُرم المرء من بلوغ كاشي»۔

पुनःagain
पुनः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्त्यर्थक (again)
क्वwhere?
क्व:
Interrogative (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (where?)
नृत्वम्dancing / the state of dancing
नृत्वम्:
Topic/Predicate nominal (विषय)
TypeNoun
Rootनृत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘नृत्य/नर्तकत्व’ भाववाचक
श्रेयःthe good / welfare
श्रेयः:
Topic/Predicate nominal (विषय)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘better, welfare’
भूःyou became
भूः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘you became/you were’
क्वwhere?
क्व:
Interrogative (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (where?)
काशीकर्मबंधहृत्remover of the bondage of karma (through Kashi)
काशीकर्मबंधहृत्:
Predicate qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाशी (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + बन्ध (प्रातिपदिक) + हृत्/हृ (धातु/प्रातिपदिक ‘हरने’)
Formसमासः (बहुपद-तत्पुरुष); पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (श्रेयः/त्वम्) — ‘काशी-सम्बन्धि कर्मबन्धं हरति’
वृथाin vain
वृथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (in vain)
आगतेwhen obtained/arrived
आगते:
Locative absolute-like (सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past participle) नपुंसकलिङ्गे सप्तमी, एकवचन; ‘आगते (मानुष्ये)’ = ‘when (human life) has come/occurred’
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/indeed)
मानुष्येin human life / in human birth
मानुष्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमानुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
काशीप्राप्तिविवर्जनात्because of the avoidance of attaining Kashi
काशीप्राप्तिविवर्जनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक) + प्राप्ति (प्रातिपदिक) + विवर्जन (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग ‘विवर्जन’ (here as abstract); पञ्चमी (5th), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)

Tapasvī (ascetic guide)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Internal addressee in the story (not named in verse)

Scene: A didactic moment: the speaker contrasts ordinary human life with the extraordinary salvific power of Kāśī that severs karmic fetters.

K
Kāśī
K
Karma-bandha (bondage of karma)
Ś
Śreyas (highest good)

FAQs

The highest purpose of life is freedom from karmic bondage; Kāśī is praised as a unique means toward that end.

Kāśī (Vārāṇasī), explicitly lauded as karma-bandha-hṛt.

No specific rite; the emphasis is on Kāśī-prāpti—reaching/visiting Kāśī as a transformative religious act.