Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45

तद्दक्षिणे महापुण्यं कर्णादित्याख्यमुत्तमम् । तीर्थं यत्राप्लुतो मर्त्यो भास्करीं श्रियमावहेत्

taddakṣiṇe mahāpuṇyaṃ karṇādityākhyamuttamam | tīrthaṃ yatrāpluto martyo bhāskarīṃ śriyamāvahet

وإلى جنوبه تيرثا عظيم البركة، بالغ السمو، يُدعى كرناديتيا (Karṇāditya). من اغتسل هناك من البشر جلب إلى نفسه بهاء الشمس والرخاء.

tatthere/at that (place)
tat:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; अत्र 'तस्मिन्' अर्थे = Neuter Locative singular (in that place)
dakṣiṇeon the south (side)
dakṣiṇe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन = Neuter, Locative singular; दिशि (in the southern side)
mahāpuṇyamhighly meritorious
mahāpuṇyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + puṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (tīrtham इति) = Neuter Accusative singular adjective; समासः: महत् च तत् पुण्यम् (very meritorious)
karṇādityākhyamcalled Karṇāditya
karṇādityākhyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkarṇa + āditya + ākhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (tīrtham इति) = Neuter Accusative singular; समासः: कर्णादित्य इति आख्यम् (named ‘Karṇāditya’)
uttamamexcellent/supreme
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (tīrtham इति) = Neuter Accusative singular adjective
tīrthamsacred ford
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन = Neuter, Accusative singular
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/देशवाचक) = Indeclinable relative adverb of place (where)
āplutaḥhaving bathed/immersed
āplutaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāpluta (कृदन्त-प्रातिपदिक); ā-√plu (धातु) + kta (क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्तः = Past passive participle used adjectivally; विशेषणम् (martyaḥ)
martyaḥa mortal man
martyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन = Masculine, Nominative singular
bhāskarīmsolar, of the Sun
bhāskarīm:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāskarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (śriyam) = Feminine Accusative singular adjective
śriyamprosperity, fortune
śriyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन = Feminine, Accusative singular
āvahetwould obtain/bring (to oneself)
āvahet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√vah (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन = Optative 3rd sg; परस्मैपदम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Karṇāditya Tīrtha

Type: ghat

Scene: A bright, sun-washed tīrtha to the south; a pilgrim offers water to the rising Sun, golden rays touching the water surface; prosperity symbols (lotus, kalasha) subtly appear.

S
Skanda
K
Karṇāditya Tīrtha
S
Sūrya (Bhāskara)
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Purāṇic tīrthas link cosmic powers to lived dharma—here, bathing aligns the pilgrim with the Sun’s auspicious radiance and fortune.

Karṇāditya Tīrtha, situated south of the previously mentioned tīrtha.

Āplava/āpluta—bathing or immersion at Karṇāditya Tīrtha.