Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 98

Devanagari script

ततो वृद्धार्कतीर्थं च विधितीर्थं ततः परम् । तत्राप्लुतो नरो याति रविलोकं सुनिर्मलम्

Transliteration

tato vṛddhārkatīrthaṃ ca vidhitīrthaṃ tataḥ param | tatrāpluto naro yāti ravilokaṃ sunirmalam

Translation

ثم يأتي تيرثا ڤِرِدّهاركا (Vṛddhārka-tīrtha)، وبعده تيرثا ڤِدهي (Vidhī-tīrtha). ومن اغتسل هناك يمضي إلى عالم رَڤي (Ravi)، عالم الشمس الطاهر الذي لا دنس فيه.

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (thereafter/from there)

• वृद्धार्कतीर्थम्: Vṛddhārka-tirtha
• वृद्धार्कतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृद्ध + अर्क + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (वृद्धार्कस्य तीर्थम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• विधितीर्थम्: Vidhi-tirtha
• विधितीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विधि + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (विधेः/विधिना सम्बन्धि तीर्थम्)

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (thereafter)

• परम्: next; further; supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विधितीर्थम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• आप्लुतः: having bathed; immersed
• आप्लुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + प्लु (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (नरः)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• याति: goes; attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रविलोकम्: the world of the Sun
• रविलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रवि + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (रवेः लोकः)

• सुनिर्मलम्: very pure
• सुनिर्मलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + निर्मल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (रविलोकम्)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛddhārka-tīrtha; Vidhī-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience within purāṇic frame

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim proceeds from one ghat to another—Vṛddhārka-tīrtha then Vidhī-tīrtha—offering arghya to the rising Sun; the river glitters, suggesting ‘stainless’ Ravi-loka.

Characters & Entities

• Vṛddhārka-tīrtha
• Vidhī-tīrtha
• Ravi (Sūrya)
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha practice is linked to cosmic ascent: specific sacred sites confer refined destinies such as Sūrya’s realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vṛddhārka-tīrtha and Vidhī-tīrtha, sequentially praised among Kāśī’s holy bathing places.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ritual immersion/bathing (āplava/snānā) at these tīrthas, resulting in reaching Raviloka.