Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

Devanagari script

नर्मदायां सरस्वत्यां गौतम्यां सिंहगे गुरौ । स्नात्वा यत्फलमाप्येत धर्मकूपे तदाप्नुयात्

Transliteration

narmadāyāṃ sarasvatyāṃ gautamyāṃ siṃhage gurau | snātvā yatphalamāpyeta dharmakūpe tadāpnuyāt

Translation

أيّ ثوابٍ يُنال بالاغتسال في نهر «نرمدا» (Narmadā) أو «ساراسفتي» (Sarasvatī) أو «غاوتَمي» (Gautamī) أو في «سِمْهَغِه» (Siṃhage) أو «غورو» (Guru)، فإن ذلك الثواب بعينه يُنال في «دهرما-كوبا» (Dharma-kūpa).

Word by Word

• नर्मदायाम्: in the Narmadā
• नर्मदायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (fem. loc. sg.)

• सरस्वत्याम्: in the Sarasvatī
• सरस्वत्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (fem. loc. sg.)

• गौतम्याम्: in the Gautamī (Godāvarī)
• गौतम्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गौतमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (fem. loc. sg.)

• सिंहगे: at Siṃhage (a sacred place)
• सिंहगे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सिंहग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masc. loc. sg.); तीर्थ/स्थान-नाम

• गुरौ: at Guru (a sacred place)
• गुरौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masc. loc. sg.)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund: having bathed)

• यत्: which
• यत्: Visheshana (Correlative/यद्-तद्)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• फलम्: fruit
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आप्येत: may be obtained
• आप्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (optative, 3rd sg.; “may be obtained”)

• धर्मकूपे: at Dharmakūpa
• धर्मकूपे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्म + कूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masc. loc. sg.); समासः—तत्पुरुष (धर्मस्य कूपः)

• तत्: that (same fruit)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आप्नुयात्: should obtain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (optative, 3rd sg.)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharma-kūpa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Audience of the tīrtha enumeration (unspecified)

Visual Art Cues

Scene: A stone-lined sacred well in Kāśī with a small platform; devotees draw water with a brass pot and pour it over their heads; above the well appear faint personifications of Narmadā, Sarasvatī, and Gautamī as river goddesses blessing the scene; the well glows as if bottomless.

Characters & Entities

• Dharma-kūpa
• Narmadā
• Sarasvatī
• Gautamī (Godāvarī)
• Siṃhage (tīrtha)
• Guru (tīrtha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-kūpa in Kāśī is praised as a concentrated locus of tīrtha-power, equating many famed river baths.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharma-kūpa (the sacred well/tīrtha in Kāśī).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at Dharma-kūpa.