Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80
Devanagari script
यदाहुस्तारकं ज्ञानं यदाहुरतिनिर्मलम् । स्वात्मारामं यदाहुश्च तत्तत्रांते दिशाम्यहम्
Transliteration
yadāhustārakaṃ jñānaṃ yadāhuratinirmalam | svātmārāmaṃ yadāhuśca tattatrāṃte diśāmyaham
Translation
ذلك العلم الذي يسمّونه «تارَكا» (Tāraka) الحاملَ إلى العبور، والذي يقولون إنه بالغُ النقاء، والذي يصفونه بأنه يفرح بالذات وحدها—ذلك أكشفه هناك، عند تمامه الأخير.
Word by Word
यत्which/that
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
आहुःthey call
आहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तारकम्liberating/saving
तारकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular); विशेषण (qualifying ज्ञानम्)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
आहुःthey call
आहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
अतिनिर्मलम्exceedingly pure
अतिनिर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular); अव्ययीभावः (अति-निर्मलम् = exceedingly pure)
स्वात्मारामम्delighting in one’s own Self
स्वात्मारामम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + आत्मन् + राम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular); तत्पुरुषः (स्वात्मनि रामः/रमते इति = delighting in one’s own Self)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
आहुःthey call
आहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अन्तेat the end/within
अन्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Locative, Singular)
दिशामिI bestow/point out
दिशामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदिश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative, Singular)
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)
Characters & Entities
T
Tāraka-jñānaK
Kāśī (implied)FAQs
Liberation is linked to ‘tāraka’ knowledge—pure, self-abiding realization that ferries the soul beyond saṃsāra.
Kāśī is the implied sacred setting where this tāraka knowledge is disclosed.
No specific rite is named; the verse highlights the liberating power of jñāna (spiritual knowledge).