Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

Devanagari script

केदारेश्वरलिंगस्य श्रुत्वोत्पत्तिं कृती नरः । शिवलोकमवाप्नोति निष्पापो जायते क्षणात्

Transliteration

kedāreśvaraliṃgasya śrutvotpattiṃ kṛtī naraḥ | śivalokamavāpnoti niṣpāpo jāyate kṣaṇāt

Translation

إنَّ الرجلَ ذا الفضلِ إذا سمعَ خبرَ نشأةِ لِنْغا كيدارِيشْفَرا نالَ عالمَ شِيفا، ويصيرُ طاهرًا من الذنوبِ في لحظةٍ واحدة.

Word by Word

• केदारेश्वरलिङ्गस्य: of the Kedāreśvara-liṅga
• केदारेश्वरलिङ्गस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केदार-ईश्वर-लिङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; केदारस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष) + तस्य लिङ्गम् (षष्ठी-सम्बन्ध)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पाठे ‘श्रुत्वोत्पत्तिम्’ = श्रुत्वा + उत्पत्तिम्

• उत्पत्तिम्: origin, manifestation
• उत्पत्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कृती: meritorious, accomplished
• कृती: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृतिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नरः)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• शिवलोकम्: Śiva’s world
• शिवलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव-लोक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शिवस्य लोकः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• निष्पापः: sinless
• निष्पापः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः + पाप (प्रातिपदिक; उपसर्ग/निपात-पूर्वक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नरः)

• जायते: becomes/is born (as)
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• क्षणात्: in an instant
• क्षणात्: Apadana (Point of time/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; ‘क्षणात्’ = immediately/from a moment

Speaker

Skanda (deduced from immediate context and narrative flow)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāreśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The addressed audience (‘kṛtī naraḥ’ as the beneficiary; immediate listeners in the discourse)

Visual Art Cues

Scene: A recitation assembly: Skanda or a sage narrates the origin of Kedāreśvara; listeners are shown with a dark aura lifting away instantly, replaced by a clear halo; in the sky, Śiva’s realm appears as a luminous Kailāsa-like vision.

Characters & Entities

• Kedāreśvara
• Liṅga
• Śivaloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even hearing a sacred origin narrative (utpatti) is a potent dharmic act that purifies and elevates the devotee.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāreśvara Liṅga—its origin story is explicitly praised as salvific.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa: listening to the account of the Kedāreśvara Liṅga’s origin.