Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39
Devanagari script
सुखेन तिष्ठ का चिंता मयि जीवति ते प्रिये । इति तद्वचनं श्रुत्वा सास्थिता मूकवत्सती
Transliteration
sukhena tiṣṭha kā ciṃtā mayi jīvati te priye | iti tadvacanaṃ śrutvā sāsthitā mūkavatsatī
Translation
«اثبتي في سكينة؛ أيُّ همٍّ يكون ما دمتُ حيًّا، يا حبيبتي؟» فلما سمعت قوله لبثت ساكنةً كأنما أُخرست.
Word by Word
सुखेनwith ease; comfortably
सुखेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण-भावे (adverbial instrumental)
तिष्ठstand/stay
तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
काwhat? which?
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; प्रश्नवाचक
चिन्ताworry
चिन्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिन्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मयिin me
मयि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th case), एकवचन
जीवति(while I) live
जीवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you; for you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th case), एकवचन; सर्वनाम
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तत्-वचनम्that statement
तत्-वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + वचन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (tasya vacanam); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having heard’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्थिताstood; remained
अस्थिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु) → आस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘stood/remained’
मूक-वत्like a mute (person)
मूक-वत्:
Sambandha (Simile/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमूक (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formउपमानवाचक-अव्यय (like/as)
सतीbeing (so); as she was
सती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक; present participle of अस्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being’ (context: she)
Speaker
Śyena (hawk), addressing his mate; narrator continues
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (contextual)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Pārāvatī (mate)
Visual Art Cues
Scene: The hawk consoles his beloved; she becomes motionless and mute, conveying shock, fear, or overwhelmed trust.
Characters & Entities
Ś
Śyena (hawk)P
Pārāvatī (female bird/mate)FAQs
Protection and responsibility calm fear; dharma includes reassuring and safeguarding those who depend on you.
Not explicitly; the wider Kāśī Khaṇḍa context frames Kāśī as a refuge, but this verse itself is interpersonal narrative.
None.