Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

चित्रं यदत्र समरे स हि दुर्गदैत्यस्त्वद्दृष्टिपातमधिगम्य सुधानिधानम् । मृत्योर्वशत्वमगमद्विदितं भवानि दुष्टोपि ते दृशिगतः कुगतिं न याति

citraṃ yadatra samare sa hi durgadaityastvaddṛṣṭipātamadhigamya sudhānidhānam | mṛtyorvaśatvamagamadviditaṃ bhavāni duṣṭopi te dṛśigataḥ kugatiṃ na yāti

ما أعجب هذا يا بهافاني! ففي هذه المعركة عينها، ذلك الشيطان المسمّى بدورغا—إذ نال سقوط نظرتك، وهو كنز الخلود—صار خاضعًا للموت. ومع ذلك فالمعروف يا إلهة أن حتى الشرير إذا وقع في مرمى بصرك لا يذهب إلى مصيرٍ سيّئ.

citrama wonder
citram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (here predicative nominative)
yatwhich
yat:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
atrahere
atra:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
samarein battle
samare:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/हेतु-निपात (emphatic/causal particle)
durga-daityaḥthe demon Durga (Durgadaitya)
durga-daityaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurga (प्रातिपदिक) + daitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (Durga’s demon / demon named Durga)
tvat-dṛṣṭi-pātamthe fall of your glance
tvat-dṛṣṭi-pātam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottvat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक) + pāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (tvat-dṛṣṭi) + तत्पुरुष (dṛṣṭi-pāta)
adhigamyahaving obtained
adhigamya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootadhi√gam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having attained/obtained’
sudhā-nidhānama treasure of nectar
sudhā-nidhānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsudhā (प्रातिपदिक) + nidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (sudhā-nidhāna = ‘treasure of nectar’)
mṛtyoḥof death
mṛtyoḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
vaśatvamsubjection, control
vaśatvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvaśatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
agamatwent/entered (became)
agamat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
viditamknown
viditam:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as predicate ‘it is known’
bhavāniO Bhavānī
bhavāni:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhavānī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
duṣṭaḥwicked
duṣṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootduṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying implied ‘saḥ’)
apieven
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (even/also)
teyour
te:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic genitive)
dṛśi-gataḥhaving come into (your) sight
dṛśi-gataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdṛś (प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √gam + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—सप्तमी-तत्पुरुष (dṛśi-gata = ‘gone into the sight’)
ku-gatima bad fate
ku-gatim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootku (उपसर्ग/अव्यय) + gati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (ku-gati = ‘bad state/destination’)
nanot
na:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
yātigoes
yāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa dialogue framework)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A battlefield tableau where a demon, struck by Devī’s compassionate yet overpowering glance, is paradoxically brought under the law of death—yet spared from evil destiny; Devī’s eyes radiate nectar-like light.

B
Bhavānī (Pārvatī)
D
Durgā-daitya (Durgāsura)

FAQs

Divine grace is transformative: even the wicked, when touched by the Goddess’s glance (darśana/anugraha), are protected from falling into an evil destiny.

The verse sits within the Kāśī-khaṇḍa (Kāśī/Varanasi māhātmya) framework, emphasizing the salvific atmosphere of Kāśī where divine presence and darśana are celebrated.

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse; it highlights the spiritual efficacy of the Goddess’s darśana and grace.