Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

वाराणस्यां विशालाक्षी पूजनीया प्रयत्नतः । धूपदीपैः शुभैर्माल्यैरुपहारैर्मनोहरैः

vārāṇasyāṃ viśālākṣī pūjanīyā prayatnataḥ | dhūpadīpaiḥ śubhairmālyairupahārairmanoharaiḥ

في فاراناسي ينبغي أن تُعبَد الإلهة فيشالاكشي بغاية الاجتهاد—بالبخور والمصابيح المباركة، وبالأكاليل، وبالقرابين البهيجة للنفس.

वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
विशालाक्षीViśālākṣī (the wide-eyed goddess)
विशालाक्षी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाल (प्रातिपदिक) + अक्षी/अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (she who has large eyes)
पूजनीयाshould be worshipped
पूजनीया:
Karta (Predicate adjective with subject/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजनीय (कृदन्त-प्रातिपदिक, अनीयर्/णीयत्)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (worthy to be worshipped/should be worshipped)
प्रयत्नतःwith effort, diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्तम् (ablatival adverb)
धूपदीपैःwith incense and lamps
धूपदीपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः
शुभैःauspicious
शुभैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (धूपदीपैः इत्यादीनाम्)
माल्यैःwith garlands
माल्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
उपहारैःwith offerings
उपहारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
मनोहरैःcharming, delightful
मनोहरैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (उपहारैः)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Viśālākṣī Mahāpīṭha (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: Inside a Kāśī shrine: Viśālākṣī’s icon adorned; priests wave lamps; incense smoke curls; devotees present garlands and offerings with focused reverence.

V
Vārāṇasī
V
Viśālākṣī
D
Dhūpa
D
Dīpa
M
Mālya
U
Upahāra

FAQs

The Purāṇa emphasizes devoted, careful worship—outer offerings expressing inner reverence to the presiding Śakti of Kāśī.

Vārāṇasī (Kāśī), specifically the sphere of Viśālākṣī’s worship (Viśālākṣī-pīṭha/temple tradition).

Pūjā with dhūpa (incense), dīpa (lamps), mālya (garlands), and pleasing upahāra (offerings).