Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

Devanagari script

एतत्स्तोत्रजपात्पुंसामसाध्यं नैव किंचन । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन जपनीयं सुसाधकैः ४

Transliteration

etatstotrajapātpuṃsāmasādhyaṃ naiva kiṃcana | tasmātsarvaprayatnena japanīyaṃ susādhakaiḥ 4

Translation

بتكرار تلاوة هذا النشيد لا يبقى على الناس شيءٌ مستحيلٌ ألبتة. لذلك ينبغي للسادهاكا المخلصين أن يداوموا على جَپِه بكل جهد.

Word by Word

• एतत्: from this
• एतत्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; विशेषणम् (स्तोत्रजपात्)

• स्तोत्रजपात्: from the recitation of the hymn
• स्तोत्रजपात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र-जप (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्तोत्रस्य जपः)

• पुंसाम्: of men; of people
• पुंसाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुंस्/पुम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• असाध्यम्: impossible; unattainable
• असाध्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ-साध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (किंचन)

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• एव: indeed; at all
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)

• किंचन: anything
• किंचन: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किंचन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्राय; पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेतु/निष्कर्षार्थ (therefore/from that)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व-प्रयत्न (प्रातिपदिक; समास)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः; तृतीया-एकवचन (instrumental adverbial): सर्वेण प्रयत्नेन

• जपनीयम्: to be recited
• जपनीयम्: Kriya (Injunctive predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: जप् (धातु) + अनीय (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (अनीय-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (अनुक्तं: स्तोत्रम्)

• सुसाधकैः: by good practitioners
• सुसाधकैः: Karana/Agent-instrument (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सु-साधक (प्रातिपदिक; उपपद-समास)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ), बहुवचन; कर्मधारयः (सु = शोभनाः साधकाः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jaigīṣavyeśvara (via stotra-japa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: General sādhaka addressed through the earlier interlocutor; immediate addressee is the devotee/ascetic

Visual Art Cues

Scene: A determined sādhaka with japa-mālā recites before a liṅga; obstacles (symbolic shadows) retreat as a steady flame grows brighter.

Characters & Entities

• Stotra-japa
• Kāśī
• Jaigīṣavya context

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Persistent sacred repetition (japa) is upheld as a complete and effective spiritual method when done sincerely.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching belongs to the Jaigīṣavyeśvara/Jaigīṣavya Kāśī setting of Adhyāya 13.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform stotra-japa with full effort (sarva-prayatna) as disciplined sādhana.