Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

Devanagari script

अपरश्च वरो नाथ देयोयमविचारतः । यन्मया स्थापितं लिंगं तत्र सान्निध्यमस्तु ते

Transliteration

aparaśca varo nātha deyoyamavicārataḥ | yanmayā sthāpitaṃ liṃgaṃ tatra sānnidhyamastu te

Translation

وامنحني نعمةً أخرى، يا ربّ، بلا تردّد: حيثما أقمتُ اللِّينغا، فلتكن لك هناك إقامةٌ وحضورٌ دائمٌ مقدّس.

Word by Word

• अपरः: another
• अपरः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• वरः: boon
• वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• नाथ: O Lord
• नाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• देयः: to be granted
• देयः: Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय; यत्/य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be given)

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• अविचारतः: without hesitation/without deliberation
• अविचारतः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अविचारतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = विचारं विना (without deliberation)

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative)

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/instrumental/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• स्थापितम्: established
• स्थापितम्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापयति; क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle), विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga (emblem of Shiva)
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (there)

• सान्निध्यम्: presence
• सान्निध्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सान्निध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अस्तु: let there be
• अस्तु: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/आज्ञार्थ; आशीर्लिङ्गार्थे), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (enclitic)

Speaker

Jaigīṣavya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pratiṣṭhita-liṅga (Jaigīṣavya-sthāpita)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: The sage indicates a newly established liṅga; Śiva’s subtle presence manifests as a luminous aura around it, with devotees offering water, bilva leaves, and lamps—suggesting ‘sānnidhya’ anchored in stone.

Characters & Entities

• Nātha (Śiva)
• Liṅga
• Sānnidhya (divine presence)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consecration offered with devotion becomes a seat of grace; Śiva’s presence sanctifies the established liṅga and the place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśīkhaṇḍa context points to Kāśī, emphasizing that liṅgas established there (and by devotees) become powerful loci of Śiva’s presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpana (installation/consecration) is implied, along with the doctrine that such a shrine becomes endowed with Śiva’s sānnidhya.