Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

प्रसंगतोपि कः काशीं प्राप्य चंद्रविभूषण । किंचिद्विधातुं शक्तोपि त्यजेत्स्थविरतां दधत्

prasaṃgatopi kaḥ kāśīṃ prāpya caṃdravibhūṣaṇa | kiṃcidvidhātuṃ śaktopi tyajetsthaviratāṃ dadhat

يا من اتخذ القمرَ زينةً على هامته، من ذا الذي—ولو بمجرد المخالطة—إذا بلغ كاشي يترك وقارَ ضبط النفس؟ حتى القادر على غير ذلك لا يأتي بما لا يليق، إذ يحمل ثباتَ النضج والرزانة.

प्रसङ्गतःfrom circumstance, incidentally
प्रसङ्गतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ—‘from/owing to circumstance’
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चय (particle: even/also)
कःwho
कः:
Karta (Interrogative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र-√आप् (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय; पूर्वकालिक—‘having attained/reached’
चन्द्र-विभूषणO one adorned with the moon
चन्द्र-विभूषण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘चन्द्रः विभूषणं यस्य’ (epithet of Śiva)
किञ्चित्something, a little
किञ्चित्:
Karma (Object-quantifier/कर्म-परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; अल्पपरिमाण (somewhat/a little)
विधातुम्to do, to accomplish
विधातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवि-√धा (धातु) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive); क्रियार्थक—‘to do/arrange/ordain’
शक्तःable
शक्तः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्त (कृदन्त/√शक् + क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘able’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (even)
त्यजेत्would abandon
त्यजेत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्थविरताम्old age
स्थविरताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थविरता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; भाववाचक—‘old age/agedness’
दधत्bearing, possessing
दधत्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√धा (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘bearing/possessing’ (विशेषणम् ‘कः’)

Brahmā

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: Śiva as Candra-vibhūṣaṇa is invoked; the scene suggests an aura over Kāśī that quiets impulses—figures appear composed, with softened gestures and steady gazes, as if the city itself enforces restraint.

Ś
Śiva (Caṃdra-vibhūṣaṇa)
K
Kāśī

FAQs

Kāśī is depicted as a place that naturally induces dharmic restraint and mature steadiness, discouraging wrongdoing even in the capable.

Kāśī (Vārāṇasī) as a transformative sacred space that elevates one’s disposition toward dharma.

No explicit rite; the verse emphasizes ethical transformation (self-restraint) as a fruit of being in Kāśī.