Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

के माणिकर्णिकेयानां गुणानां सुगरीयसाम् । शक्ता वर्णयितुं विप्राऽसंख्येयानां मदादिभिः

ke māṇikarṇikeyānāṃ guṇānāṃ sugarīyasām | śaktā varṇayituṃ viprā'saṃkhyeyānāṃ madādibhiḥ

يا أيها البراهمة، من ذا الذي يقدر أن يصف فضائل مانيكارنيكا، الجليلة الثقيلة القدر التي لا تُحصى، المعروفة بعظمتها المشهورة وما شابهها؟

केwho (indeed)
के:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
माणिकर्णिकेयानाम्of those belonging to Maṇikarṇikā
माणिकर्णिकेयानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootमाणिकर्णिकेय (प्रातिपदिक) < मणिकर्णिका + एय (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्धवाचक विशेषणम् (गुणानाम्)
गुणानाम्of the qualities
गुणानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
सुगरीयसाम्of the very excellent (qualities)
सुगरीयसाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootसुगरीयस् (प्रातिपदिक; गुणवाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (गुणानाम्)
शक्ताःcapable
शक्ताः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक; √शक् से निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (के)
वर्णयितुम्to describe
वर्णयितुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Root√वर्ण् (धातु) + णिच् (प्रेरण) + तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थक; causative stem (वर्णय-)
विप्राःO brāhmaṇas / sages
विप्राः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थेऽपि प्रयोगः (O brāhmaṇas)
असंख्येयानाम्of countless (ones)
असंख्येयानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootअसंख्येय (प्रातिपदिक) = अ + संख्येय (कृदन्त/विशेषण)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (गुणानाम्—अध्याहृत)
मदादिभिःby (words) such as ‘mada’ etc. / by ‘mada’ and the like
मदादिभिः:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (मदः आदिः येषु)

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇas (viprāḥ)

Scene: A sage-narrator addressing brāhmaṇas on the ghāṭa, hands raised in wonder, while the river and the sacred space glow—suggesting that Maṇikarṇikā’s greatness surpasses depiction; the scene emphasizes reverent silence after praise.

M
Māṇikarṇikā
V
Vipras (brāhmaṇas)
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

The tīrtha’s merit is portrayed as immeasurable, inviting reverence rather than mere enumeration.

Māṇikarṇikā in Kāśī.

No specific rite is prescribed here; the verse emphasizes the innumerable guṇas (merits) of the tīrtha.