Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

वरं हि काश्यां तृणवृक्षगुल्मकाश्चरंति पापं न चरंति नान्यतः । वयं चराणां प्रथमा धिगस्तु नो वाराणसींहाद्य विहाय गच्छतः

varaṃ hi kāśyāṃ tṛṇavṛkṣagulmakāścaraṃti pāpaṃ na caraṃti nānyataḥ | vayaṃ carāṇāṃ prathamā dhigastu no vārāṇasīṃhādya vihāya gacchataḥ

«بل إنّ أعشاب كاشي وأشجارها وشجيراتها خيرٌ حقًّا: فهي تقيم هناك ولا تذهب إلى غيرها. أمّا نحن، ونحن أوّل السُّيّاح—فيا للعار علينا—فإنّا اليوم نترك فاراناسي ونمضي.»

वरम्better
वरम्:
Sambandha (Predicate modifier)
TypeIndeclinable
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (predicative adverb) — 'better'
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तृणवृक्षगुल्मकाःgrasses, trees, and shrubs
तृणवृक्षगुल्मकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृण-वृक्ष-गुल्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्वन्द्वः—तृण + वृक्ष + गुल्मक (grass, trees, shrubs)
चरन्तिcommit / do
चरन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमा-पुरुषः (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
चरन्तिcommit / do
चरन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमा-पुरुषः (3rd), बहुवचन
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अन्यतःelsewhere
अन्यतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootअन्यतः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक/देशवाचक (ablatival adverb) — 'elsewhere/from elsewhere'
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चराणाम्of the moving beings
चराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; 'those who move/creatures'
प्रथमाःthe foremost
प्रथमाः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (agreeing with वयम्)
धिक्shame!
धिक्:
Sambandha (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक-निपात (interjection of censure)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), प्रथमा-पुरुषः (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
नःof us / our
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनः (अस्मद्-शब्द; सर्वनाम)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
वाराणसीम्Vārāṇasī
वाराणसीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
indeed
:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
अद्यtoday, now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time) — 'today/now'
विहायhaving abandoned
विहाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootविहाय (कृदन्त; √हा (धातु) उपसर्ग-वि; ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive) — 'having left'
गच्छतः(the two) go
गच्छतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमा-पुरुषः (3rd), द्विवचन; परस्मैपदम्; अत्र 'those two go/are going'

Agastya (deduced from surrounding lament and departure sequence)

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages

Scene: A pilgrim-sage at Kāśī’s edge looks back with tears, comparing himself unfavorably to grasses and trees that remain rooted in the holy city; the city’s skyline and ghats glow behind.

K
Kāśī
V
Vārāṇasī

FAQs

Kāśī is so spiritually supreme that even remaining there is itself a blessing; abandoning it is portrayed as a painful loss.

Vārāṇasī (Kāśī), praised as the unsurpassed sacred city.

No explicit ritual; the implied counsel is vāsa (dwelling) in Kāśī as a potent spiritual practice.