Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

Devanagari script

कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका । पाशहस्ता दंडहस्ता प्रचंडा चंडविक्रमा

Transliteration

kapālahastā raktākṣī śukī śyenī kapotikā | pāśahastā daṃḍahastā pracaṃḍā caṃḍavikramā

Translation

هي حاملةُ الجمجمة بيدها، حمراءُ العينين؛ شُكِي، شْيِينِي، كَپوتِكَا؛ حاملةُ الحبل، حاملةُ العصا؛ الشديدةُ البطش، العظيمةُ السطوة، والتي خطوتُها في القتال مُرعبة.

Word by Word

• कपालहस्ता: she who has a skull in her hand
• कपालहस्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कपाल (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कपालस्य हस्तः/हस्ता) — ‘skull-in-hand’ epithet

• रक्ताक्षी: red-eyed
• रक्ताक्षी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (रक्तानि अक्षी यस्याः)

• शुकी: parrot-like / the parrot one
• शुकी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण

• श्येनी: hawk-like / the hawk one
• श्येनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्येनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण

• कपोतिका: dove-like / the dove one
• कपोतिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कपोतिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण

• पाशहस्ता: she who holds a noose
• पाशहस्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाश (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाशस्य हस्तः/हस्ता)

• दण्डहस्ता: staff-in-hand
• दण्डहस्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दण्ड (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दण्डस्य हस्तः/हस्ता)

• प्रचण्डा: very fierce
• प्रचण्डा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रचण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• चण्डविक्रमा: of fierce prowess
• चण्डविक्रमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चण्ड (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (चण्डः विक्रमः यस्याः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (kṣetra-rakṣiṇī Devī-nāma-stuti context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A fierce kṣetra-devī stands at a Kāśī ghāṭa threshold at dusk, skull-bowl in one hand, noose and staff as emblems of restraint and discipline; red eyes blaze as she guards the pilgrim path.

Characters & Entities

• Kāśī
• Yoginīs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and reciting sacred names (nāma) invokes protective, dharmic power and aligns the mind with the Divine guardianship described in Kāśī’s Māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī) is the implied sacred field where such Yoginī-related recitations are praised in the Kāśīkhaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse itself lists names; the explicit prescription (daily japa, tri-sandhyā) appears in the subsequent verses.