Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

महतो विरहस्य शंकरः प्रसभंतस्यवशी वशंगतः । विविदेन सुरैः सदोगतैरपि संवीतसुतापवेष्टितः

mahato virahasya śaṃkaraḥ prasabhaṃtasyavaśī vaśaṃgataḥ | vividena suraiḥ sadogatairapi saṃvītasutāpaveṣṭitaḥ

شَنْكَرَ، وإن كان السيّد، أُخضع قسرًا لسلطان ذلك الفراق العظيم؛ ومع أنّ الآلهة أحاطت به على وجوهٍ شتّى، ظلّ ملفوفًا بعذابٍ باطنيٍّ شديد.

mahataḥof great
mahataḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; विशेषणम् (to virahasya)
virahasyaof separation
virahasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
śaṃkaraḥŚaṅkara (Śiva)
śaṃkaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prasabhamforcibly
prasabham:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootprasabham (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (forcibly/violently)
tasyaof it/of that
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
avaśīhelpless/not in control
avaśī:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootavaśin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to śaṃkaraḥ)
vaśaṃ-gataḥcome under control (of it)
vaśaṃ-gataḥ:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaśa (प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त/क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः “वशं गतः”
vividefound/experienced
vivide:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√vid (धातु)
Formलिट् (perfect/परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (निषेध-अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
suraiḥby/with the gods
suraiḥ:
Sahakārī (Association/सह)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
sadāalways
sadā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
ogataiḥever-attending/ever-going (uncertain)
ogataiḥ:
Sahakārī (Qualifier/सह-विशेषण)
TypeAdjective
Rootogata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (to suraiḥ); पाठभेद/दुर्लभ-रूप (uncertain)
apieven
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (निपात)
Formनिपात (even/also)
saṃvīta-sutāpa-veṣṭitaḥwrapped/covered with intense heat (torment)
saṃvīta-sutāpa-veṣṭitaḥ:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃvīta (कृदन्त/क्त) + su-tāpa (प्रातिपदिक) + veṣṭita (कृदन्त/क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (श्रृङ्खला) “सुतापेन वेष्टितः, संवीतः”

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Śaṅkara, though surrounded by gods, sits withdrawn, wrapped in an invisible sheath of inner heat—his mastery paradoxically subdued by the force of separation from Kāśī.

Ś
Śiva (Śaṅkara)
D
Devas
K
Kāśī

FAQs

The verse magnifies Kāśī’s greatness by depicting even Śiva as “overpowered” by longing for it, teaching the unparalleled spiritual magnetism of the holy city.

Kāśī (Vārāṇasī), implied as the object of Śiva’s overwhelming separation.

None; the emphasis is devotional-poetic praise (māhātmya) rather than instruction.