Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

मया न मेने ममजन्मभूमिका वियोगजन्मा परिदाघईशितः । अवाप्यकाशीं परितः प्रशांतिदां समस्तसंतापविघातहेतुकाम्

mayā na mene mamajanmabhūmikā viyogajanmā paridāghaīśitaḥ | avāpyakāśīṃ paritaḥ praśāṃtidāṃ samastasaṃtāpavighātahetukām

ما ظننتُ أن لهيب الأسى المولود من فراق موطن مولدي يكون بهذه الغلبة؛ إذ إن بلوغ كاشي، واهبة السكينة التامّة، يصير هو بعينه سببًا لتحطيم كل صنوف المعاناة.

mayāby me
mayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (by me)
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (निपात)
Formनिषेध-निपात (negative particle)
mene(I) considered/thought
mene:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootman (मन्) (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 3rd sg perfect (he/it thought/considered)
mama-janma-bhūmikāmy birthplace (as subject)
mama-janma-bhūmikā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmama (asmad-षष्ठी) + janma (प्रातिपदिक) + bhūmikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष): ‘मम जन्मभूमिका’ = my birthplace/ground of birth; Feminine nominative singular
viyoga-janmāborn of separation
viyoga-janmā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootviyoga (प्रातिपदिक) + janman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa: ‘वियोगजन्मा’ = born of separation; Masculine nominative singular (qualifying paridāghaḥ)
paridāghaḥburning pain/torment
paridāghaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparidāgha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Masculine nominative singular
īśitaḥoverpowered/controlled
īśitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootīś (ईश्) (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकृदन्त), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; past passive participle: ‘ruled/controlled/overpowered’ (agreeing with paridāghaḥ)
avāpyahaving reached/obtained
avāpya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootava-āp (अव+आप्) (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having obtained/reached’
kāśīmKāśī (Vārāṇasī)
kāśīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Feminine accusative singular
paritaḥall around
paritaḥ:
Desha (Adverbial/देश)
TypeIndeclinable
Rootparitaḥ (अव्यय)
Formअव्यय, उपसर्गार्थ-क्रियाविशेषण (adverb: all around)
praśānti-dāmpeace-giving
praśānti-dām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpraśānti (प्रातिपदिक) + dā (दा) (धातु/प्रातिपदिक ‘द’ = giver)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Tatpuruṣa: ‘प्रशान्तिदा’ = giver of peace; Feminine accusative singular (qualifying kāśīm)
samasta-saṃtāpa-vighāta-hetukāmcause of destroying all sufferings
samasta-saṃtāpa-vighāta-hetukām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamasta (प्रातिपदिक) + saṃtāpa (प्रातिपदिक) + vighāta (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘समस्तसंतापविघातहेतु’ = cause of destruction of all afflictions; Feminine accusative singular (qualifying kāśīm)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: A weary pilgrim arriving at Kāśī’s ghāṭas at dawn; the inner ‘burning of separation’ is shown as a fading red aura, replaced by cool moonlike peace as the city’s sacred skyline and Viśvanātha’s presence radiate calm.

K
Kāśī
V
Vārāṇasī

FAQs

Kāśī is praised as a supreme refuge whose very attainment brings profound peace and dissolves worldly anguish.

Kāśī (Vārāṇasī), presented as a peace-giving sacred kṣetra.

No explicit ritual is stated; the merit emphasized is the spiritual fruit of reaching/abiding in Kāśī.