Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

सवर्णया करो ग्राह्यो धार्यः क्षत्रियया शरः । प्रतोदो वैश्यया धार्यो वासोंतः पज्जया तथा

savarṇayā karo grāhyo dhāryaḥ kṣatriyayā śaraḥ | pratodo vaiśyayā dhāryo vāsoṃtaḥ pajjayā tathā

مع المرأة من نفس الفَرْنَة (varṇa) تُؤخذ اليد في عقد الزواج. ومع المرأة الكشاترية (Kṣatriya) يُمسَك سهمٌ، ومع الفيشية (Vaiśya) يُمسَك مِهْمَازٌ، وكذلك مع الشودرية (Śūdra) يُمسَك طرفُ الثوب.

सवर्णयाby/with a same-varṇa (woman)
सवर्णया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसवर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; विशेषण (with a woman of same varṇa)
करःhand
करः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ग्राह्यःshould be taken
ग्राह्यः:
Kriya (Predicative obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootग्रह् (धातु) → ग्राह्य (कृदन्त, यत्-प्रत्यय; gerundive)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: to be taken); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण
धार्यःshould be held/carried
धार्यः:
Kriya (Predicative obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) → धार्य (कृदन्त, यत्-प्रत्यय; gerundive)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण
क्षत्रिययाby/with a Kṣatriya (woman)
क्षत्रियया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
शरःarrow
शरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रतोदःgoad/whip
प्रतोदः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतोद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वैश्ययाby/with a Vaiśya (woman)
वैश्यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
धार्यःshould be held
धार्यः:
Kriya (Predicative obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) → धार्य (कृदन्त, यत्-प्रत्यय)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वासोन्तःgarment-hem/end of cloth
वासोन्तः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासोन्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पज्जयाby/with a Śūdra-woman (pajjā)
पज्जया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (thus/likewise)

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A marriage-rite tableau: the groom performs pāṇigrahaṇa; beside him are displayed the ritual tokens—hand clasp, arrow, goad, and garment hem—each associated with a bride of different varṇa, rendered as symbolic objects rather than literal hierarchy.

S
Skanda
A
Agastya
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Marriage is treated as a dharmic saṃskāra with prescribed forms; the rite signals social order and responsibility within household life.

Kāśī is the overarching sacred context of the teaching, though the verse itself focuses on marital procedure rather than a named tīrtha.

It prescribes what is to be ritually ‘held’ during the marriage act (hand/arrow/goad/garment hem), depending on varṇa.