Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

Devanagari script

एकरोमा राजपत्नी द्विरोमा च सुखावहा । त्रिरोमा रोमकूपेषु भवेद्वैधव्यदुःखभाक्

Transliteration

ekaromā rājapatnī dviromā ca sukhāvahā | triromā romakūpeṣu bhavedvaidhavyaduḥkhabhāk

Translation

إن كان في كل مسامّ شعرةٌ واحدة فهي زوجةُ ملك؛ وإن كانتا شعرتين فهي جالبةُ السعادة. أمّا إن كانت ثلاثُ شعراتٍ في المسامّ فإنها تذوق حزنَ الترمل.

Word by Word

• एकरोमा: having single hair (per pore)
• एकरोमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक-रोमा (प्रातिपदिक; एक + रोमन्/रोम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• राजपत्नी: queen
• राजपत्नी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज-पत्नी (प्रातिपदिक; राजन् + पत्नी)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• द्विरोमा: having two hairs (per pore)
• द्विरोमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: द्वि-रोमा (प्रातिपदिक; द्वि + रोमन्/रोम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• सुखावहा: bringing happiness
• सुखावहा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुख-आवह (प्रातिपदिक; सुख + आवह)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• त्रिरोमा: having three hairs (per pore)
• त्रिरोमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-रोमा (प्रातिपदिक; त्रि + रोमन्/रोम)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• रोमकूपेषु: in the hair-pores
• रोमकूपेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रोम-कूप (प्रातिपदिक; रोमन् + कूप)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वैधव्य-दुःख-भाक्: a sharer of widowhood-sorrow
• वैधव्य-दुःख-भाक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वैधव्य + दुःख + भाज् (धातु; भाक् = कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कृदन्तः—भाज् धातोः क्विप् (भाक्) ‘भागी’; समासः—तत्पुरुषः

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Visual Art Cues

Scene: A schematic, almost ‘śāstra-illustration’ scene: close attention to hair-pores as symbolic indicators—one hair (royal marriage), two hairs (happiness), three hairs (widowhood).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse presents destiny-language through lakṣaṇa symbolism, reflecting the Purāṇic view that fortunes unfold according to karmic patterns.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader sanctified frame is Kāśī-khaṇḍa (Kāśī/Vārāṇasī), though no particular tīrtha is singled out.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.