Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

दरिद्रा मध्यनम्रेण शिरालेन सदाध्वगा । रोमाढ्येन भवेद्दासी निर्मांसेन च दुर्भगा

daridrā madhyanamreṇa śirālena sadādhvagā | romāḍhyena bhaveddāsī nirmāṃsena ca durbhagā

إن كانت القدم منخفضة في وسطها قيل إنها فقيرة؛ وإن كانت كثيرة العروق قيل إنها دائمة الترحال. وإن كثُر شعرها قيل إنها تصير خادمة؛ وإن خلت من اللحم عُدَّت سيئة الحظ.

दरिद्राpoor
दरिद्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदरिद्र (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (Adjective; Feminine, Nominative, Singular)
मध्यनम्रेणby having a sunken middle (of the foot)
मध्यनम्रेण:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument/हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootमध्य + नम्र (प्रातिपदिके)
Formसप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ-विशेषण (मध्येन/मध्ये नम्रः → मध्यनम्रः); नपुंसक/पुं? अत्र तृतीया (3rd), एकवचन (नपुंसकलिङ्ग-रूपं); (Tatpuruṣa adjective; Instrumental, Singular)
शिरालेनby being veiny
शिरालेन:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument/हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootशिराल (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (रूपं: -ेन); (Adjective; Instrumental, Singular)
सदाalways
सदा:
Kāla (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अध्वगाone who is always on the road, a wanderer
अध्वगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअध्व + ग (प्रातिपदिके)
Formउपपद-तत्पुरुष (अध्वानं गच्छति); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (Tatpuruṣa adjective; Feminine, Nominative, Singular)
रोमाढ्येनby being hairy
रोमाढ्येन:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument/हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootरोम + आढ्य (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (रोम्णा आढ्यः); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; (Genitive tatpuruṣa; Instrumental, Singular)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriyā (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; (Optative, 3rd sg)
दासीa maidservant
दासी:
Karta (Subject complement/प्रथमा-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (Feminine, Nominative, Singular)
निर्मांसेनby being fleshless, bony
निर्मांसेन:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument/हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootनिर्- + मांस (प्रातिपदिक)
Formउपसर्गपूर्वक-विशेषण (निर्मांस = मांस-रहित); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; (Adjective; Instrumental, Singular)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
दुर्भगाunfortunate
दुर्भगा:
Karta (Subject complement/प्रथमा-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदुर् + भग (प्रातिपदिक)
Formउपसर्गपूर्वक-विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (Adjective; Feminine, Nominative, Singular)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Contrasting depiction: a foot with a depressed middle, prominent veins, excessive hair, and thinness—shown as aśubha signs leading to hardship; the tone is admonitory, not mocking.

FAQs

The text uses traditional physiognomic symbolism to discuss ‘śubha’ and ‘aśubha’ outcomes, reflecting a dharmic worldview of karmic indications.

The broader frame is Kāśī-khaṇḍa (Kāśī/Vārāṇasī), though no individual tīrtha is specified in this verse.

None; it lists inauspicious lakṣaṇas and associated outcomes.