Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

Devanagari script

अनध्ययनशीलं च सदाचारविलंघिनम् । सालसं च दुरन्नादं ब्राह्मणं बाधतेंऽतकः

Transliteration

anadhyayanaśīlaṃ ca sadācāravilaṃghinam | sālasaṃ ca durannādaṃ brāhmaṇaṃ bādhateṃ'takaḥ

Translation

يقبض الموت على ذلك البراهمن الذي يهمل التلاوة والدراسة، وينتهك حسن السلوك، ويتكاسل، ويعيش على طعام نجس أو غير صالح؛ وهكذا تُصان الحياة المقدّسة المطلوبة في كاشي بالانضباط.

Word by Word

• अनध्ययनशीलम्: habitually not studying
• अनध्ययनशीलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अनध्ययन (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (अनध्ययनस्य शीलम्), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; ब्राह्मणम् इति विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction) — and

• सदाचारविलङ्घिनम्: one who transgresses good conduct
• सदाचारविलङ्घिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सदाचार (प्रातिपदिक) + विलङ्घिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सदाचारं विलङ्घते इति), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; ब्राह्मणम् इति विशेषणम्

• सालसम्: lazy, slothful
• सालसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सालस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; ब्राह्मणम् इति विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction) — and

• दुरन्नादम्: one who eats bad/impure food
• दुरन्नादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुरन्नाद (प्रातिपदिक; दुर् + अन्नाद)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; ब्राह्मणम् इति विशेषणम्

• ब्राह्मणम्: a Brahmin
• ब्राह्मणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular

• बाधते: afflicts, troubles
• बाधते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बाध् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन — Present, 3rd person, Singular

• अन्तकः: Death (Yama)
• अन्तकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A brāhmaṇa neglects study and sits in sloth with impure food; behind him looms Antaka (Yama-like figure) casting a shadow. In contrast, a disciplined brāhmaṇa studies by lamp, eats pure food, and is surrounded by a protective aura.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Antaka (Yama/Death)
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual status requires upkeep: study, right conduct, diligence, and pure livelihood; neglect invites ruin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to Kāśī-khaṇḍa, implying that sacred residence or pilgrimage must be supported by strict ācāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Adhyayana (scriptural study) and sadācāra (proper conduct) are prescribed; dietary purity is implied by rejecting durannāda (impure/unwholesome eating).