Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

समा यया महेशस्य मोहितो लोकसंभवः । अविज्ञाय परं भावमात्मानं प्राह वर्पिणम्

samā yayā maheśasya mohito lokasaṃbhavaḥ | avijñāya paraṃ bhāvamātmānaṃ prāha varpiṇam

وبتلك «المايا» نفسها، المساوية في قدرة الإيهام، اضطرب مُنشِئُ العوالم (براهما) في شأن ماهيشڤارا. ولما لم يعرف الحالَ الأعلى، تكلّم عن نفسه بوصفه المتجسِّدَ (الأسمى).

samā(that) illusion
samā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsamā (समा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(that) delusion/illusion’ (contextual)
yayāby which
yayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
maheśasyaof Maheśa
maheśasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaheśa (महेश प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
mohitaḥdeluded
mohitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmohita (मोहित प्रातिपदिक; √muh)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि भाव (one who is deluded)
loka-sambhavaḥthe world-originator (Brahmā)
loka-sambhavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootloka + sambhava (लोक + सम्भव प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (लोकस्य सम्भवः = ‘originator of the world’, i.e., Brahmā)
avijñāyanot knowing
avijñāya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Roota-vi-√jñā (अ-वि-ज्ञा धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘not having known/realized’
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (पर प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
bhāvamstate / nature
bhāvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhāva (भाव प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ātmānamthe Self
ātmānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootātman (आत्मन् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prāhasaid
prāha:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह् धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
varpiṇamthe radiant one / embodied one
varpiṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvarpin (वर्पिन् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Skanda (contextual)

Listener: vipra/brāhmaṇa addressee

Scene: Brahmā, radiant yet confused, stands before an overwhelming Maheśvara presence; māyā is depicted as a translucent veil or swirling cosmic mist causing misrecognition.

M
Maheśvara (Śiva)
B
Brahmā (loka-sambhava)
M
Māyā

FAQs

Even exalted cosmic offices can be veiled by māyā; humility and true knowledge are necessary to recognize the Supreme.

Kāśī is the overarching frame; the verse supports the Śaiva doctrinal core that underlies Kāśī Māhātmya.

None explicitly; it warns against egoic claims and encourages tattva-jñāna.