Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 54

ग्रहपीडाहरा गुंद्रा गरघ्नी गानवत्सला । घर्महंत्री घृतवती घृततुष्टिप्रदायिनी

grahapīḍāharā guṃdrā garaghnī gānavatsalā | gharmahaṃtrī ghṛtavatī ghṛtatuṣṭipradāyinī

هي التي ترفع الآلام الناشئة عن تأثير الكواكب؛ المُغذّية الرؤوفة؛ قاتلة السمّ والضرر؛ المحبّة للترتيل المقدّس. هي التي تُبيد الحرّ المحرق؛ الغنية بإشراقٍ وغذاء كالسمن المصفّى، وتمنح الرضا المتولّد من قرابين السمن.

ग्रहपीडाहराremover of planetary afflictions
ग्रहपीडाहरा:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootग्रह (प्रातिपदिक) + पीडा (प्रातिपदिक) + हरा (कृदन्त; √हृ (धातु) + अ-प्रत्यय/ण्वुल्-भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘हर’ = हरणकर्त्री, विशेषण
गुंद्राGundrā (a name/epithet)
गुंद्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुंद्रा (प्रातिपदिक; पाठभेद/दुर्लभ-शब्द)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण
गरघ्नीslayer of poison
गरघ्नी:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगर (प्रातिपदिक) + घ्नी (कृदन्त; √हन् (धातु) + घ्नि-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; घ्नि-प्रत्ययान्ता (slayer), विशेषण
गानवत्सलाfond of singing/chanting
गानवत्सला:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगान (प्रातिपदिक) + वत्सला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
घर्महन्त्रीdestroyer of heat/suffering
घर्महन्त्री:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघर्म (प्रातिपदिक) + हन्त्री (कृदन्त; √हन् (धातु) + तृच्-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृच्-प्रत्ययान्ता (doer), विशेषण
घृतवतीpossessing ghee; rich in ghee
घृतवती:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघृतवत् (प्रातिपदिक; मतुप्-प्रत्ययान्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त, विशेषण
घृततुष्टिप्रदायिनीgiver of satisfaction through ghee
घृततुष्टिप्रदायिनी:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघृत (प्रातिपदिक) + तुष्टि (प्रातिपदिक) + प्रदायिनी (कृदन्त; √दा (धातु) + प्र-उपसर्ग + णिनि/िणी-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; णिनि-प्रत्ययान्ता, विशेषण

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa) speaking to Agastya

Tirtha: Kāśīkṣetra (Gaṅgā-ghāṭas and Devī-sannidhi)

Type: ghat

Listener: Śaunaka and ṛṣis

Scene: Devī as healer of planetary afflictions: a protective motherly figure receiving ghee lamps and homa offerings; devotees sing; oppressive heat and poison imagery dissolves into cool radiance.

D
Devī
G
Grahas (planetary deities)

FAQs

The Devī is a compassionate remover of suffering—cosmic (graha) and bodily (heat/torment)—responding to devotion expressed through song and offering.

Within Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī setting, the verse implies that worship in Kāśī supports śānti (pacification) from afflictions.

Implicitly points to ghee-based offerings (ghṛta) such as homa/dīpa/naivedya, along with devotional singing (gāna) for appeasement and relief.