Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 150

Devanagari script

रागिणीरंजितशिवा रूपलावण्यशेवधिः । लोकप्रसूर्लोकवंद्या लोलत्कल्लोलमालिनी

Transliteration

rāgiṇīraṃjitaśivā rūpalāvaṇyaśevadhiḥ | lokaprasūrlokavaṃdyā lolatkallolamālinī

Translation

هي متلألئةٌ بشوقٍ إلهيّ يُبهِج شيفا؛ كنزٌ للجمال والبهاء. هي أمُّ العوالم، تعبُدها العوالم، ومتوَّجةٌ بإكليلٍ من أمواجٍ متمايلةٍ راقصة.

Word by Word

• रागिणी: a passionate woman; the passionate one
• रागिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रागिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रंजितशिवा: she who has delighted Śiva
• रंजितशिवा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रञ्जित (कृदन्त; √रञ्ज् धातु) + शिव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘रञ्जित’ = क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); समासः—शिवः रञ्जितः यस्याः/या सा इति बहुव्रीह्यर्थे कर्मधारय-तत्पुरुष-प्रायः (अर्थतः बहुव्रीहिः)

• रूपलावण्यशेवधिः: treasure of beauty and grace
• रूपलावण्यशेवधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप + लावण्य + शेवधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—रूप-लावण्ययोः शेवधिः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• लोकप्रसूः: mother of the world
• लोकप्रसूः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक + प्रसू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—लोकस्य प्रसूः (जननी) इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• लोकवंद्या: worshipped by the world
• लोकवंद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लोक + वन्द्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—लोकेन वन्द्या इति तृतीया-तत्पुरुषः

• लोलत्: trembling; swaying
• लोलत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोलत् (कृदन्त; √लुल्/लोल् धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्राय), प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपदत्वेन अव्ययवत् प्रयोगः)

• कल्लोलमालिनी: garlanded with waves
• कल्लोलमालिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कल्लोल + मालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कल्लोलानां मालिनी इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (wave-garlanded) at Kāśī

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Gaṅgā as a luminous mother-goddess rising from the river, her hair and garments blending into rolling waves like a garland; Śiva smiling in the background; pilgrims offering flowers at a Kāśī ghāṭa.

Characters & Entities

• Śiva
• Kāśī (Varanasi)
• Sacred waters (waves—Gaṅgā implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine beauty is not mere aesthetics—it is world-sustaining grace that draws the soul toward worship and auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s riverine sacredness is suggested through wave imagery, naturally resonant with the Gaṅgā and the ghāṭas of Vārāṇasī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse complements Gaṅgā-oriented devotion—darśana, stuti, and inward reverence.