Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

तपांसि नानारूपाणि व्रतानि नियमा यमाः । सिंधूनामपि संभेदा अरण्यानि बहून्यपि

tapāṃsi nānārūpāṇi vratāni niyamā yamāḥ | siṃdhūnāmapi saṃbhedā araṇyāni bahūnyapi

وتقشّفاتٌ شتّى، ونذورٌ، ومراعاةُ الآداب والقيود؛ وتفرّعاتُ الأنهار الكثيرة؛ وغاباتٌ عديدة أيضًا—(كلّها تُذكَر وسائل).

तपांसिausterities
तपांसि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिकवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'रूपाणि' इत्यस्य विशेषणम्
रूपाणिforms; kinds
रूपाणि:
Visheshana (Appositional qualifier/विशेषणार्थ)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'तपांसि' इत्यस्य विशेषणार्थक-सम्बन्धः (विविधरूपाणि)
व्रतानिvows; observances
व्रतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
नियमाःdisciplines; restraints
नियमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
यमाःethical restraints (yamas)
यमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सिन्धूनाम्of rivers
सिन्धूनाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
सम्भेदाःdivisions; varieties
सम्भेदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अरण्यानिforests
अरण्यानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
बहूनिmany
बहूनि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'अरण्यानि' इत्यस्य विशेषणम्
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)

Skanda (deduced; Kāśī-khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Generic river-tīrthas and forest-araṇyas (not a single named site)

Type: ghat

Listener: null

Scene: A sequence of ascetics performing varied tapas in a forest hermitage; nearby, a river with pilgrims bathing; symbolic scroll listing yama-niyama and vrata as a garland of practices.

V
Vrata
Y
Yama
N
Niyama
T
Tapas

FAQs

Many disciplines and sacred environments are honored, yet the surrounding passage aims to show a higher, simpler refuge in Kāśī/Avimukta.

No single tīrtha is named; it references rivers and forests broadly within the Kāśī-khaṇḍa context.

Vratas (vows), tapas (austerities), and ethical disciplines (yama-niyama) are listed.