Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

ईश्वरानुग्रहादेव काशीवासः सुदुर्लभः । सुलभः स्यान्मुने नूनं न वै सुकृतकोटिभिः

īśvarānugrahādeva kāśīvāsaḥ sudurlabhaḥ | sulabhaḥ syānmune nūnaṃ na vai sukṛtakoṭibhiḥ

إن الإقامة في كاشي لا تُنال إلا بفضل نعمة الرب، وهي عسيرة المنال غاية العسر؛ ولا تصير سهلة، أيها الحكيم، ولو بكرورٍ من الأعمال الصالحة.

ईश्वरानुग्रहात्from the Lord’s grace
ईश्वरानुग्रहात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootईश्वर + अनुग्रह (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अपादानार्थे (from/by the grace of the Lord)
एवindeed; only
एव:
Kriya-vishesana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपातः (emphatic: indeed/only)
काशीवासःdwelling in Kāśī
काशीवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी + वास (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सुदुर्लभःvery difficult to obtain
सुदुर्लभः:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुदुर्लभ (प्रातिपदिक; सु + दुर्लभ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
सुलभःeasy to obtain
सुलभः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुलभ (प्रातिपदिक; सु + लभ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
स्यात्would be; may be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
नूनम्certainly
नूनम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-अव्ययम् (certainly)
not
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः
वैindeed
वै:
Kriya-vishesana (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्ययम्; खलु/एव-अर्थक-निपातः (indeed, surely)
सुकृतकोटिभिःby crores of good deeds
सुकृतकोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुकृत + कोटि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; साधनार्थे (even by)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī-vāsa (residence in Kāśī/Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Muni (sage)

Scene: A proclamation scene: the speaker emphasizes ‘sudurlabha’ while Kāśī appears as a radiant city; heaps of symbolic ‘good deeds’ (coins/flowers/ritual tokens) are shown insufficient without a descending beam of Śiva’s grace granting entry and residence.

Ī
Īśvara (Śiva)
K
Kāśī-vāsa
S
Sukṛta

FAQs

Kāśī-vāsa is portrayed as a special destiny granted by Īśvara, not merely the result of accumulated merit.

Kāśī (Vārāṇasī), specifically the blessing of dwelling there (kāśīvāsa).

None directly; the verse contrasts general “good deeds” with the decisive role of Īśvara’s grace.