Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

बृहस्पतीश्वरं लिंगं मया गोप्यं कलौ युगे । अस्य संदर्शनादेव प्रतिभा प्रतिलभ्यते

bṛhaspatīśvaraṃ liṃgaṃ mayā gopyaṃ kalau yuge | asya saṃdarśanādeva pratibhā pratilabhyate

هذا اللِّينغا لبْرِهَسْبَتِيشْفَرَا ينبغي أن أُخفيه في عصر كالي؛ غير أنّ مجرد رؤيته يمنح المرء ذكاءً مُلهَماً (براتيبها).

बृहस्पति-ईश्वरम्Bṛhaspatīśvara
बृहस्पति-ईश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—‘बृहस्पतेः ईश्वरः’ (नाम)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
गोप्यम्to be kept secret
गोप्यम्:
Kriya-samānādhikaraṇa (Predicative/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootगुप् (धातु)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/भाव्य), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘to be concealed/kept secret’
कलौin Kali
कलौ:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in Kali (age)’
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संदर्शनात्from the sight (of it)
संदर्शनात्:
Apadana (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootसंदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
एवindeed, just
एव:
Nishedha/Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
प्रतिभाinsight, brilliance
प्रतिभा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रतिलभ्यतेis obtained
प्रतिलभ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-लभ् (धातु)
Formलट्-लकार (present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

Skanda (deduced; Śiva’s declaration)

Tirtha: Bṛhaspatīśvara

Type: temple

Scene: A partially concealed shrine or subterranean niche in Kāśī holds the Bṛhaspatīśvara liṅga; a devotee catches a fleeting glimpse, and a subtle radiance rises toward the forehead symbolizing pratibhā; the mood is secret, protective, and wondrous.

B
Bṛhaspatīśvara-liṅga
K
Kali-yuga
P
Pratibhā
K
Kāśī (context)

FAQs

Even in Kali-yuga, sacred darśana in Kāśī bestows inner illumination and inspired insight.

Bṛhaspatīśvara-liṅga in Kāśī (Vārāṇasī), praised for granting pratibhā through mere दर्शन.

Darśana itself is presented as efficacious; no additional rite is required in this verse.