Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

गणावूचतुः । लोहितांगस्य लोकोयं शिवशर्मन्निबोध ह । उत्पत्तिं चास्य वक्ष्यावो भूसुतोयं यथाभवत्

gaṇāvūcatuḥ | lohitāṃgasya lokoyaṃ śivaśarmannibodha ha | utpattiṃ cāsya vakṣyāvo bhūsutoyaṃ yathābhavat

قالت الغَنات: «اعلم يا شيفاشرمان: هذا العالم للوهِتانغا. وسنقصّ عليك أيضًا مولده، وكيف صار هذا ابنَ الأرض.»

गणौthe two attendants (gaṇas)
गणौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्
ऊचतुःsaid
ऊचतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) (उवाच-आदेश)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), द्विवचनम्; परस्मैपदम्
लोहिताङ्गस्यof Lohitāṅga (the red-limbed one)
लोहिताङ्गस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोहित + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—बहुव्रीहिः (लोहितानि अङ्गानि यस्य)
लोकःworld/realm
लोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Demonstrative qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शिवशर्मन्O Śivaśarman
शिवशर्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिवशर्मन् (प्रातिपदिक; सम्बोधन-नाम)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (शिवं शर्म यस्य/शिव-शर्म)
निबोधknow/understand
निबोध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √बुध् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
indeed
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formसम्बोधन/उद्बोधनार्थक-अव्ययम् (emphatic/expletive particle)
उत्पत्तिम्origin/birth
उत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
वक्ष्यावःwe two will tell
वक्ष्यावः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः (1st person), द्विवचनम्; परस्मैपदम्
भूसुतःson of the earth
भूसुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (भूः सुतः)
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Demonstrative qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यथाas/how
यथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: as/how)
अभवत्came to be/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Śiva-gaṇas (attendants of Śiva)

Tirtha: Lohitāṅga-loka (as named)

Type: kshetra

Listener: Śivaśarman

Scene: Two Gaṇas speak authoritatively to Śivaśarman, pointing toward an unseen radiant realm, announcing it belongs to Lohitāṅga and beginning his birth-story as Earth’s son.

G
Gaṇas
L
Lohitāṅga
Ś
Śivaśarman
B
Bhū (Earth)

FAQs

Holy places are often explained through sacred lineages; knowing a kṣetra’s ‘origin story’ strengthens faith and right understanding.

The narrative frames a ‘loka’ connected to Lohitāṅga within the Kāśī/Avimukta sacred landscape.

None; the verse introduces an etiological (origin) narration.