Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

सवर्षाणां शतं कुक्षौ भवस्य परितो भ्रमन् । न तस्य ददृशे रंध्रं शुचे रंध्रं खलो यथा

savarṣāṇāṃ śataṃ kukṣau bhavasya parito bhraman | na tasya dadṛśe raṃdhraṃ śuce raṃdhraṃ khalo yathā

طاف في بطن بهافا مئةَ سنةٍ إلهية، ولم يرَ فيه ثغرةً قط؛ كما يبحث الخبيث عن عيبٍ في الطاهر.

सवर्षाणाम्(of) years, with years
सवर्षाणाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (वर्षैः सह/वर्षयुक्तानाम्); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषणम् (शतम्)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (Extent/कर्म-प्रवृत्ति)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाण (measure of time)
कुक्षौin the belly
कुक्षौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
भवस्यof Bhava (Śiva)
भवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
परितःaround
परितः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्गार्थक/क्रियाविशेषण) — ‘around, all around’
भ्रमन्wandering
भ्रमन्:
Kriya (Concomitant action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भ्रम् (धातु) → भ्रमन् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘परिभ्रमन्’
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — negation particle
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ददृशेhe saw
ददृशे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘ददर्श/दृष्टवान्’ (he saw)
रन्ध्रम्hole, opening
रन्ध्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरन्ध्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शुचेfor the pure one (Śiva)
शुचे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशुच्/शुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; ‘शुचये’ (for the pure one)
रन्ध्रम्a hole
रन्ध्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरन्ध्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
खलःa wicked man
खलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमेय (thing compared)
यथाas/like
यथा:
Sambandha (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा) — ‘as/like’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame)

Scene: Śukra circles endlessly within a vast luminous abdomen-space of Bhava for ‘a hundred divine years’, searching for an exit; the scene overlays a moral allegory: a dark figure peering for stains on a spotless cloth/person.

B
Bhava (Śiva)

FAQs

Purity and divine integrity are without cracks; fault-finding is a mark of inner impurity, not of the one criticized.

The verse sits in the Kāśī Khaṇḍa frame; it teaches ethics through Śiva-centric imagery rather than naming a particular tīrtha.

None in this verse.