चिन्ताज्वरो मनुष्याणां क्षुधांनिद्रांबलं हरेत् । रूपमुत्साहबुद्धिं श्री जीवितं च न संशयः
cintājvaro manuṣyāṇāṃ kṣudhāṃnidrāṃbalaṃ haret | rūpamutsāhabuddhiṃ śrī jīvitaṃ ca na saṃśayaḥ
حمّى الهمّ عند الناس تسلب الجوعَ والنومَ والقوّة؛ وتنتزع كذلك الجمالَ والحماسةَ والعقلَ والبركةَ—بل والحياةَ نفسها، لا ريب.
Vindhya
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Scene: A symbolic medical chart of the soul: anxiety as a dark fever-cloud siphoning away hunger, sleep, strength, beauty, enthusiasm, intellect, prosperity—shown as fading lotuses or dimming lamps—while a steady Śiva-flame remains unextinguished.
Unchecked worry devastates both body and mind; dharma requires steadiness, trust, and inner regulation.
None in this verse; it serves as a universal teaching within the Kāśī Khaṇḍa narrative.
None.