Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

Devanagari script

अस्ति वीरो महाभागो भार्या चापि पतिव्रता । तस्य विष्णुमतीनाम विष्णोः श्रीरिव वल्लभा

Transliteration

asti vīro mahābhāgo bhāryā cāpi pativratā | tasya viṣṇumatīnāma viṣṇoḥ śrīriva vallabhā

Translation

إنه رجلٌ بطلٌ عظيم الحظ، وزوجه كذلك ثابتة على نذر العفّة والوفاء (باتيفراتا). اسمها فيشنوماتي، محبوبة لديه كما تُحَبّ شري لدى فيشنو.

Word by Word

• अस्ति: there is
• अस्ति: Kriya (Existence/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• वीरः: a hero
• वीरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाभागः: very fortunate, illustrious
• महाभागः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)

• भार्या: wife
• भार्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction ‘and’)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, अप्यर्थक/समुच्चय (also/even)

• पतिव्रता: devoted to her husband
• पतिव्रता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पति + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पतेः व्रतम् यस्याः)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• विष्णुमती: Viṣṇumatī (name)
• विष्णुमती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णुमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition marker/नाम)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय, नामनिर्देशक (indeclinable ‘by name’)

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• श्रीः: Śrī (Lakṣmī)
• श्रीः: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इव: like
• इव: Upama-sambandha (Comparison/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय, उपमावाचक (comparative particle ‘like’)

• वल्लभा: beloved
• वल्लभा: Visheshana (Predicate qualifier/विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)

Speaker

Narrator (deduced).

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kauśāmbī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A regal couple: the heroic king with bow/insignia and the devoted queen Viṣṇumatī beside him, depicted with the aura of Śrī and Viṣṇu—prosperity, lotus motifs, and calm dignity.

Characters & Entities

• Śatānīka
• Viṣṇumatī
• Viṣṇu
• Śrī (Lakṣmī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Householder dharma is exalted: a pativratā wife and a righteous hero-king form a dharmic foundation for destiny to unfold.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse characterizes the destined parents within the Setukhaṇḍa storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on virtues (pativratā-dharma) rather than a specific rite.