Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

Devanagari script

अयमेव वरो मह्यं दातव्यस्त्रिपुरांतक । तवोद्वहनमात्रेण कृतार्थोऽहं भवामि भोः

Transliteration

ayameva varo mahyaṃ dātavyastripurāṃtaka | tavodvahanamātreṇa kṛtārtho'haṃ bhavāmi bhoḥ

Translation

«هذه وحدها النعمة التي أرجو أن تُعطى لي، يا مُهلك تريبورا: فبمجرد أن أحملك مركبًا لك أبلغ الكمال، يا مولاي».

Word by Word

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject of nominal sentence)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• एव: indeed/only
• एव: Particle (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (only/indeed)

• वरः: boon
• वरः: Karta/Predicate nominal
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मह्यम्: for me
• मह्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th), एकवचन; सर्वनाम

• दातव्यः: to be given
• दातव्यः: Predicate adjective (obligation)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) → दातव्य (कृदन्त)
• Form: कृत्य-प्रत्यय (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय—‘देयः/should be given’

• त्रिपुरान्तक: O destroyer of Tripura
• त्रिपुरान्तक: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: त्रिपुर (प्रातिपदिक) + अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘त्रिपुरस्य अन्तकः’

• तव: your
• तव: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• उद्वहनमात्रेण: by mere carrying (me)
• उद्वहनमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उद् (उपसर्ग) + वहन (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुषः—‘उद्वहनस्य मात्रम्’ (mere carrying)

• कृतार्थः: fulfilled; having achieved the purpose
• कृतार्थः: Karta-viśeṣaṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त कृदन्त) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः—‘कृतः अर्थः यस्य’ = successful/fulfilled

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• भवामि: become/am
• भवामि: Kriya (Main action)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भोः: O!
• भोः: Address particle
• Type: Indeclinable
• Root: भोः (अव्यय/सम्बोधन-निपात)
• Form: अव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)

Speaker

Dharma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setukṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dharma emphatically requests only the boon of being Śiva’s bearer; Śiva appears as Tripurāntaka—majestic, with hints of martial power—yet the scene remains devotional and intimate.

Characters & Entities

• Tripurāntaka (Śiva)
• Dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fulfillment is found in intimate service to the Divine; proximity to Śiva is itself the supreme reward.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu-khaṇḍa setting implicitly glorifies the Setu region as a kṣetra where devotion culminates in divine acceptance.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse emphasizes bhakti expressed as lifelong dedication and service.