Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

स्नानमात्रेण वै लक्ष्म्यास्तीर्थेऽस्मि न्धर्मनंदन । रंभामप्सरसां श्रेष्ठां लब्धवानवधो नृपः

snānamātreṇa vai lakṣmyāstīrthe'smi ndharmanaṃdana | raṃbhāmapsarasāṃ śreṣṭhāṃ labdhavānavadho nṛpaḥ

يا دهرمانندانا، إنّ الملكَ أڤadha قد نالَ رامبها، وهي أسمى الأبساراس، بمجردِ اغتسالٍ واحدٍ في هذا التيرثا المكرَّس للاكشمي؛ فهذه هي الجلالةُ الظاهرةُ لهذا المَعبرِ المقدّس.

स्नानमात्रेणby mere bathing
स्नानमात्रेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्नानस्य मात्रम्) → तृतीया एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
लक्ष्म्याःof Lakṣmī
लक्ष्म्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
तीर्थेin the sacred ford (tīrtha)
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम
धर्मनन्दनO son of Dharma
धर्मनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य नन्दनः)
रम्भाम्Rambhā
रम्भाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अप्सरसाम्of the apsarases
अप्सरसाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
श्रेष्ठाम्the best
श्रेष्ठाम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifier) रम्भाम् इति
लब्धवान्having obtained / obtained
लब्धवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) + तवत् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृतान्त—भूतकृत् (क्तवत्/क्तवतु), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; परस्मैपदी-भावार्थः ‘has obtained’
अवधःAvadha (a king)
अवधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेष-नाम (proper name)
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; अवधः इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)

Narratorial voice within the Setukhaṇḍa (speaker not explicit in the snippet; presented as Purāṇic narration/teaching to a royal listener)

Tirtha: Lakṣmī-tīrtha

Type: ghat

Listener: Dharmanandana (addressed)

Scene: A luminous coastal/ford setting: a sacred pool/river-mouth marked as Lakṣmī-tīrtha; King Avadha performs a single ceremonial bath; divine radiance rises from the waters; Rambhā, resplendent among apsarases, appears as the granted fruit; attendants and sages witness the marvel.

L
Lakṣmī-tīrtha
D
Dharma-nandana (Yudhiṣṭhira epithet)
R
Rambhā
A
Apsarases
K
King Avadha

FAQs

Even a simple act like bathing at a celebrated tīrtha can yield extraordinary fruit when performed with faith, showing the Purāṇic emphasis on tīrtha-māhātmya.

Lakṣmī-tīrtha, praised for granting prosperity and exceptional boons through snāna.

Snāna (ritual bathing) at Lakṣmī-tīrtha, presented as efficacious even when done ‘only’ as a bath.