Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 85

Devanagari script

विशालहृदया राजञ्छूराः शत्रुनिबर्हणाः । गौतमसगोत्रे ये जाताः प्रवराः पंच एव हि

Transliteration

viśālahṛdayā rājañchūrāḥ śatrunibarhaṇāḥ | gautamasagotre ye jātāḥ pravarāḥ paṃca eva hi

Translation

أيها الملك، إنهم عِظامُ القلوب، شجعانٌ، قاهرون للأعداء. والمواليد في غوترا غوتاما (Gautama) لهم حقًّا خمسة برافارات.

Word by Word

• विशालहृदयाः: large-hearted
• विशालहृदयाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विशाल (प्रातिपदिक) + हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘शूराः’ इत्यस्य विशेषण

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• शूराः: heroes/brave men
• शूराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• शत्रुनिबर्हणाः: destroyers of enemies
• शत्रुनिबर्हणाः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक) + निबर्हण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘शूराः’ इत्यस्य विशेषण

• गौतमसगोत्रे: in the Gautamasa gotra
• गौतमसगोत्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गौतमस (प्रातिपदिक) + गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक

• जाताः: born
• जाताः: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त, क्त)
• Form: क्तान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य विशेषण

• प्रवराः: pravara sages (ancestral seers)
• प्रवराः: Karta/Predicate nominal (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘पञ्च’ इत्यनेन विशेष्यते

• पञ्च: five
• पञ्च: Viśeṣaṇa (Numeral modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या; प्रथमा, बहुवचनार्थे; ‘प्रवराः’ इत्यस्य विशेषण (numeral)

• एव: indeed/only
• एव: Emphasis particle (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय

• हि: for/indeed
• हि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (for/indeed)

Speaker

Unspecified (addressing a king; narrative voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: King (explicitly addressed: rājñ)

Visual Art Cues

Scene: A king addressed directly; a dignified group of Gautama-gotra brāhmaṇas shown as broad-hearted and resolute—one holds a staff, another a manuscript—symbolizing both strength and learning.

Characters & Entities

• Gautama
• Pravara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Nobility is shown through magnanimity and courage, while sacred identity is preserved through the gotra–pravara system.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific pilgrimage site is named in this verse; it continues a lineage-based description within Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pravaras are referenced (used in rites), but no explicit vow, bath, or donation is prescribed.