Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

स्वाहाकारस्तनं देवाः पितरश्च स्वधामयम् । मुनयश्च वषट्कारं देवभूतसुरेश्वराः

svāhākārastanaṃ devāḥ pitaraśca svadhāmayam | munayaśca vaṣaṭkāraṃ devabhūtasureśvarāḥ

تشربُ الآلهةُ من ثدي «سْفَاهَا»، ويشربُ الآباءُ الأسلافُ (الپِتْر) من ثدي «سْفَدْهَا»، ويشربُ الحكماءُ (المُنِي) من ثدي «فَشَتْ»—وهكذا تستمدُّ الكائناتُ الإلهيةُ والأرواحُ والقوى الساميةُ غذاءَها منها.

स्वाहाकारस्तनम्the ‘svāhā-kāra’ breast
स्वाहाकारस्तनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वाहाकार (प्रातिपदिक) + स्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
पितरःthe ancestors (pitṛs)
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्वधामयम्consisting of svadhā
स्वधामयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वधा (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); -मय (made of/consisting of)
मुनयःthe sages
मुनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वषट्कारम्the ‘vaṣaṭ-kāra’ (breast)
वषट्कारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवषट्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
देवभूतसुरेश्वराःthe lords of gods, beings, and suras
देवभूतसुरेश्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); बहुपद-तत्पुरुष (समाहार/विशेषण-समास)

Skanda (deduced)

Scene: Three streams of luminous ‘milk’ from a sacred cow’s teats: one rising to devas in the sky (svāhā), one flowing to pitṛs in a twilight realm (svadhā), one to seated sages with manuscripts and kuśa (vaṣaṭ).

D
Devas
P
Pitṛs
M
Munis
S
Svāhā
S
Svadhā
V
Vaṣaṭ

FAQs

Offerings sustain cosmic relationships: devas, pitṛs, and sages are honored through the proper sacrificial calls and duties.

The verse is primarily ritual-theological; it sits within Dharmāraṇya’s dharma discourse rather than naming a tirtha.

Use of svāhā for deva-offerings, svadhā for pitṛ-offerings, and vaṣaṭ in Vedic sacrificial procedure.