Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 16
Devanagari script
व्याधिभिश्चाभिभूयेत सदाल्पायुः सुदुःखभाक् । त्याज्यं कर्म पराधीनं कार्यमात्मवशं सदा
Transliteration
vyādhibhiścābhibhūyeta sadālpāyuḥ suduḥkhabhāk | tyājyaṃ karma parādhīnaṃ kāryamātmavaśaṃ sadā
Translation
إذا غلبت عليه الأمراض كان قصير العمر دائماً ونصيبُه ألمٌ عظيم؛ لذلك فليترك العمل الواقع تحت تبعية الغير، وليقم دائماً بما يكون تحت ضبطه الذاتي.
Word by Word
व्याधिभिःby diseases
व्याधिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अभिभूयेतshould be overpowered
अभिभूयेत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) उपसर्गः अभि-
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘अभिभू’ = overpower
सदाल्पायुःalways short-lived
सदाल्पायुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसदा + अल्पायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (सदा-अल्पायुः)
सुदुःखभाक्a great sufferer
सुदुःखभाक्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + दुःख + भाज् (धातु) → भाक् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (दुःखं भजते इति), ‘bhāk’ = partaker
त्याज्यम्to be abandoned
त्याज्यम्:
Predicate (Vidheyaviśeṣaṇa/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्याज्य (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—यत् (त्यज् धातोः), विधेय-विशेषणम्
कर्मwork/action
कर्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पराधीनम्dependent on others
पराधीनम्:
Predicate (Vidheyaviśeṣaṇa/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootपर + अधीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (परस्य अधीनम्)
कार्यम्a duty/what should be done
कार्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—यत् (कृ धातोः), ‘that which is to be done’
आत्मवशम्under one’s own control
आत्मवशम्:
Predicate (Vidheyaviśeṣaṇa/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootआत्मन् + वश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (आत्मनः वशम् = under one’s own control)
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
Speaker
Unspecified (Dharmāraṇyakhaṇḍa narrative voice)
FAQs
A dharmic life favors self-mastery; dependence that compromises integrity leads to suffering and decline.
No tīrtha is named; the verse offers practical dharma counsel.
No ritual; it prescribes avoiding parādhīna (others-controlled) work and choosing ātmavaśa (self-governed) duties.