Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

Devanagari script

दासोऽस्मि सांप्रतं विप्रा न मे वागन्यथा भवेत् । यत्पापं ब्रह्महत्यायाः पर दाराभिगामिनाम्

Transliteration

dāso'smi sāṃprataṃ viprā na me vāganyathā bhavet | yatpāpaṃ brahmahatyāyāḥ para dārābhigāminām

Translation

«يا أيها البراهمة، من هذه اللحظة أنا عبدٌ لكم؛ ولن تكون كلمتي على غير ذلك. فليَقَعْ عليَّ إثمُ قتلِ البراهمة وإثمُ من ينتهك زوجةَ غيره (إن أنا نقضت هذا النذر).»

Word by Word

• दासः: a servant
• दासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः; प्रथमा एकवचनम्

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √as (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); परस्मैपदम्; उत्तमपुरुषः; एकवचनम्

• साम्प्रतम्: now, at present
• साम्प्रतम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sāmprata (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• विप्राः: O brāhmaṇas
• विप्राः: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः; सम्बोधन (8th/सम्बोधन) बहुवचनम्

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th) एकवचनम्; सर्वनाम; (enclitic)

• वाक्: speech/word
• वाक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vāc (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः; प्रथमा एकवचनम्

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: anyathā (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• भवेत्: should be
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √bhū (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्

• यत्: whatever/that which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; सम्बन्धबोधक (relative)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pāpa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्

• ब्रह्महत्यायाः: of brahmin-slaying
• ब्रह्महत्यायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: brahma-hatyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः; षष्ठी (6th) एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मणः हत्या)

• पर: another's
• पर: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे; प्रातिपदिक-रूपेण; उत्तरपद-विशेषणम् (in compound sense: other's)

• दाराभिगामिनाम्: of those who approach others' wives
• दाराभिगामिनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: dāra-abhigāmin (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः; षष्ठी बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (दारान् अभिगच्छन्ति ये)

Speaker

The King (rājā)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king declares himself a servant, hands still folded, eyes lowered; behind him attendants stand silent. The brāhmaṇas listen gravely. Symbolic motifs of ‘mahāpātaka’ appear as dark shadows at the edge, held at bay by the vow.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas (Viprāḥ)
• Brahmahatyā (sin of brahmin-slaying)
• Para-dāra (another’s wife)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness and accountability: a vow gains weight when one accepts moral consequences for violating it.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the sacred setting; the verse is primarily a dharma-teaching within that holy landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the focus is on a binding vow (satya-vākya) and ethical restraint.