Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

Devanagari script

ततः संपूज्य तत्सर्वान्गंधतांबूलकुंकुमैः । शांतिपाठं पठंतस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः

Transliteration

tataḥ saṃpūjya tatsarvāngaṃdhatāṃbūlakuṃkumaiḥ | śāṃtipāṭhaṃ paṭhaṃtaste hṛṣṭā nijagṛhānyayuḥ

Translation

ثم إنهم، بعد أن أكرموهم جميعًا إكرامًا تامًّا بالعطور والتامبولا (ورق الفوفل) والكُنْكُما (الزعفران/الحمرة المقدسة)، تَلَوْا «شَانْتِي-بَاثَا»؛ ثم انصرفوا إلى بيوتهم وقلوبهم متهللة.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (Sequence/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: काल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: then/thereafter)

• संपूज्य: having worshipped
• संपूज्य: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having duly worshipped’

• तत्: those
• तत्: Karma (Qualifier of object/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘सर्वान्’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• गन्धताम्बूलकुङ्कुमैः: with perfumes, betel, and saffron
• गन्धताम्बूलकुङ्कुमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध + ताम्बूल + कुङ्कुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (gandha-tāmbūla-kuṅkuma)

• शान्तिपाठम्: the peace-chant (śānti recitation)
• शान्तिपाठम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शान्ति + पाठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘शान्तेः पाठः’)

• पठन्तः: reciting
• पठन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• हृष्टाः: delighted
• हृष्टाः: Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ते’ इत्यस्य विशेषणम्

• निजगृहाणि: their own homes
• निजगृहाणि: Karma (Goal/object of motion/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निज + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (‘निजानि गृहाणि’)

• अयुः: went
• अयुः: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within the Dharmāraṇya episode; specific speaker not explicit in this excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group honoring elders/guests with fragrant offerings, betel leaves, and saffron/vermillion; then a seated/standing circle chanting śānti-pāṭha, faces bright with satisfaction as they depart homeward.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious worship (upacāra) culminates in śānti—peace invoked through sacred recitation and reverent offerings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the praised sacred locale; the verse situates ritual practice within that sanctified environment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering gandha (perfume), tāmbūla (betel), and kuṃkuma, followed by recitation of the Śānti-pāṭha.