Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49

Devanagari script

न तस्य दुःखदौर्भाग्यं नाधिव्याधिभयं भवेत् । आयुः श्रियं बलं तस्य वर्द्धयंति दिने दिने

Transliteration

na tasya duḥkhadaurbhāgyaṃ nādhivyādhibhayaṃ bhavet | āyuḥ śriyaṃ balaṃ tasya varddhayaṃti dine dine

Translation

فمثلُ هذا الإنسان لا يصيبه حزنٌ ولا سوءُ طالع، ولا يكون له خوفٌ من كربٍ ومرض؛ بل يزداد عمرُه ورزقُه وقوّتُه يومًا بعد يوم.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-निपात (negation)

• तस्य: of him/for him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध

• दुःखदौर्भाग्यम्: sorrow and misfortune
• दुःखदौर्भाग्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुःख + दौर्भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (दुःखं च दौर्भाग्यं च)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-निपात

• अधिव्याधिभयम्: fear of ailments and diseases
• अधिव्याधिभयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अधि + व्याधि + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समाहार/तत्पुरुष-समासः (अधयः व्याधयः च तेषां भयम्)

• भवेत्: would be/should occur
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• आयुः: lifespan
• आयुः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म (वर्धयन्ति इति)

• श्रियम्: prosperity
• श्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध

• वर्द्धयन्ति: increase
• वर्द्धयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ध् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• दिने: day
• दिने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण

• दिने: by day
• दिने: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (दिने दिने = day by day)

Speaker

Vyāsa (contextual narration; explicit speaker appears at Śloka 51)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee protected by an unseen aura of the Rāma-mantra: dark clouds of ‘duḥkha’ and ‘vyādhi’ recede; symbols of prosperity (grain, lamp, cow) and strength (bow, mace motif) appear as blessings.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine name is presented as a dharmic refuge that steadies life, removing fear and nurturing well-being.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The benefits are taught within the Dharmāraṇya narrative frame, implying that its sacred atmosphere supports such mantra-fruits.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, sustained Rāma-mantra practice (as stated in the surrounding verses) leading to promised fruits: health, fortune, and strength.