Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

Devanagari script

पूर्णिमायां महेंद्राद्रौ पुनरागमनं कपेः । मार्गशीर्षप्रतिपदः पंचभिः पथि वासरैः

Transliteration

pūrṇimāyāṃ maheṃdrādrau punarāgamanaṃ kapeḥ | mārgaśīrṣapratipadaḥ paṃcabhiḥ pathi vāsaraiḥ

Translation

في يوم البدر، على جبل ماهيندرا، عاد القرد من جديد. وكان ذلك أول يوم من شهر مارغاشيرشا؛ وفي خمسة أيام على الطريق أتمّ المسير.

Word by Word

• पूर्णिमायाम्: on the full-moon (day)
• पूर्णिमायाम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pūrṇimā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• महेंद्राद्रौ: on Mount Mahendra
• महेंद्राद्रौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahendra + adri (प्रातिपदिक); mahendrādri (समास-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (mahendrasya adriḥ)

• पुनरागमनम्: returning again
• पुनरागमनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: punar (अव्यय) + āgamana (प्रातिपदिक); punar-āgamana (समास-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—अव्ययीभावः (punar + āgamana)

• कपेः: of the monkey (Hanumān)
• कपेः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: kapi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• मार्गशीर्षप्रतिपदः: the first lunar day of Mārgaśīrṣa
• मार्गशीर्षप्रतिपदः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mārgaśīrṣa + pratipad (प्रातिपदिक); mārgaśīrṣa-pratipad (समास-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तिथिवाचकः; समासः—तत्पुरुषः (mārgaśīrṣasya pratipad)

• पंचभिः: by/with five
• पंचभिः: Karana (Measure/करण)
• Type: Adjective
• Root: pañcan (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; संख्यावाचक-विशेषणम् (vāsaraiḥ)

• पथि: on the way
• पथि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pathin (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• वासरैः: with days (in five days)
• वासरैः: Karana (Measure/करण)
• Type: Noun
• Root: vāsara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

Speaker

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta-style narration within Brahmakhaṇḍa)

Characters & Entities

• Hanumān
• Mahendra (Mountain)
• Mārgaśīrṣa
• Pūrṇimā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma unfolds in ordered time; sacred geography and sacred calendrics together frame the devotee’s mission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahendraparvata (Mount Mahendra) is named, marking a significant sacred landmark in the journey narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed, though pūrṇimā and month/tithi markers are noted as auspicious temporal anchors.