Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26
Devanagari script
कण्ठे तस्थौ ततो ब्रह्मा तस्य लोहासुरस्य च । चरणौ पीडयामास स्वस्थित्या पुरुषोत्तमः
Transliteration
kaṇṭhe tasthau tato brahmā tasya lohāsurasya ca | caraṇau pīḍayāmāsa svasthityā puruṣottamaḥ
Translation
حينئذٍ وقف براهما على عنق لوهاسورا، وأما بوروشوتّما فبثبات مقامه ضغط على قدميه.
Word by Word
कण्ठेon/at the neck
कण्ठे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तस्थौstood; remained
तस्थौ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (adverb)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
लोहासुरस्यof Lohāsura
लोहासुरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोहासुर (प्रातिपदिक: लोह + असुर)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (लोहः असुरः)
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चयबोधक (conjunction)
चरणौthe two feet
चरणौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), द्विवचन
पीडयामासpressed; crushed
पीडयामास:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
स्वस्थित्याby his own stance/position
स्वस्थित्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वस्थिति (प्रातिपदिक: स्व + स्थिति)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वस्य स्थितिः)
पुरुषोत्तमःPuruṣottama (the Supreme Person)
पुरुषोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम (प्रातिपदिक: पुरुष + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (उत्तमः पुरुषः)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Dharmāraṇya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Brahmā stands upon Lohāsura’s neck while Puruṣottama (Viṣṇu) presses down with firm feet, immobilizing the asura on the earth; gods witness the subjugation.
Characters & Entities
B
BrahmāP
Puruṣottama (Viṣṇu)L
LohāsuraFAQs
When adharma becomes unyielding, divine powers act in harmony—restraint and steadiness become instruments of protection.
Not specified; the passage belongs to the Dharmāraṇya cycle.
None.