Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

लभंते तत्फलं ह्यंते विष्णोः सायुज्यमाप्नुयुः । अतः किं बहुनोक्तेन द्वारवत्यां सदा नरैः

Transliteration

labhaṃte tatphalaṃ hyaṃte viṣṇoḥ sāyujyamāpnuyuḥ | ataḥ kiṃ bahunoktena dvāravatyāṃ sadā naraiḥ

Translation

ينالون تلك الثمرة عند نهاية العمر، ويبلغون حقًّا «سايوجيا» (sāyujya)، أي الاتحاد بڤيشنو. فماذا بعدُ يحتاج المرء إلى الإكثار من القول؟ في دوارافاتي (Dvārāvatī) على الدوام، على الناس أن يطلبوا ذلك.

Word by Word

• लभन्ते: obtain
• लभन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• तत्फलम्: that fruit/result
• तत्फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य फलम्)

• हि: indeed/for
• हि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चये निपातः (particle: indeed/for)

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (कालाधिकरण)

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• सायुज्यम्: union (with)
• सायुज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सायुज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आप्नुयुः: would attain
• आप्नुयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• अतः: therefore
• अतः: Hetu/Conclusion (Inference/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: हेतुतः/तस्मात्-अर्थे अव्यय (therefore)

• किम्: what?
• किम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक

• बहुना: with much (talk)
• बहुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (करण)

• उक्तेन: by what is said
• उक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उक्त (प्रातिपदिक; √वच् क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used as noun)

• द्वारवत्याम्: in Dvāravatī
• द्वारवत्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वारवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (always)

• नरैः: by men
• नरैः: Kartr/Agent (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārāvatī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Dvārakā’s sacred precincts beholds Viṣṇu/Kṛṣṇa; the narrative shows the soul’s ascent at death into Viṣṇu’s presence, symbolizing sāyujya.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Sāyujya
• Dvārāvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha is extolled as a direct support for the highest Vaiṣṇava goal—union with Viṣṇu.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārāvatī (Dvārakā/Dvārāvatī tīrtha tradition within this chapter’s frame).

What ritualistic prescription is mentioned?

No detailed rite; it emphasizes the promised end-result (Viṣṇu-sāyujya) connected to the place and one’s final act.