Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 11

Devanagari script

भक्तिगम्यो धर्मभाजां सुखरूपः सदा शुचिः । गुणातीतोऽपि नित्योऽसौ सर्वगो निर्गुणस्तथा

Transliteration

bhaktigamyo dharmabhājāṃ sukharūpaḥ sadā śuciḥ | guṇātīto'pi nityo'sau sarvago nirguṇastathā

Translation

يُنال بالعبادة من أهل الدِّين؛ هو صورةُ السعادة ودائمُ الطهارة. ومع أنه متعالٍ عن الغونات، فهو أزليٌّ شاملٌ لكل مكان، وكذلك منزَّهٌ عن الصفات.

Word by Word

• भक्तिगम्यः: attainable through devotion
• भक्तिगम्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + गम्य (गम् धातु + यत् कृत्)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be reached'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भक्त्या गम्यः)

• धर्मभाजाम्: of those who partake in dharma (the righteous)
• धर्मभाजाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + भाज् (धातु) + शतृ/अच् (कृत्-प्रत्यय; भज्-प्रातिपदिक 'भाज')
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; कर्तरि-प्रत्ययान्त (agent: 'sharers/partakers'); षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मं भजन्ति ये)

• सुखरूपः: of the nature of bliss
• सुखरूपः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुखस्य रूपम्)

• सदा: always
• सदा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: always)

• शुचिः: pure
• शुचिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• गुणातीतः: beyond the guṇas
• गुणातीतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुण (प्रातिपदिक) + अतीत (इ धातु?; अतीत as past participial adjective from अति+इ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; पञ्चमी-तत्पुरुषः (गुणेभ्यः अतीतः = beyond the qualities)

• अपि: even/though
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (particle: even/also)

• नित्यः: eternal
• नित्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• असौ: he/that one
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सर्वगः: all-pervading
• सर्वगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु + ड)
• Form: ड-प्रत्ययान्त (agentive adjective: 'going'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति)

• निर्गुणः: without qualities
• निर्गुणः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर् (उपसर्ग) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नञ्/निर्-तत्पुरुषः (गुणरहितः)

• तथा: thus/likewise
• तथा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयार्थक-अव्यय (adverb: thus/likewise)

Speaker

Skanda (continuing)

Visual Art Cues

Scene: A serene theological portrait: the Lord as pure, blissful, all-pervading light; devotees of righteous conduct approach with folded hands; the forest scene becomes tranquil and luminous.

Characters & Entities

• Hari (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion joined with dharma leads to the all-pervading Lord who is pure, blissful, and beyond limiting qualities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse praises the Lord’s nature and the path of bhakti.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it implies bhakti-sādhana (devotional practice) grounded in dharma.