Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44

कृतकार्योपि धर्मात्मा गंतुकामस्तदाभवत् । नमस्कृत्य तदा धर्मो ब्रह्माणं स पितामहम्

kṛtakāryopi dharmātmā gaṃtukāmastadābhavat | namaskṛtya tadā dharmo brahmāṇaṃ sa pitāmaham

ومع أن مقصده قد تمّ، رغب دارما ذو النفس التقية حينئذٍ في الرحيل؛ فخرّ ساجدًا بخشوع لبراهما، بيتامها، الجدّ الأول.

कृतकार्यःone whose task is accomplished
कृतकार्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत + कार्य (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + क्त; कार्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘कृतं कार्यं यस्य’ इति कर्मधारय/बहुव्रीहिप्रायः; विशेषण (धर्मात्मा)
अपिeven, though
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (even/also)
धर्मात्माthe righteous one (Dharmarāja)
धर्मात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘धर्मः आत्मा यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुषप्रायः; कर्तृपद
गन्तुकामःdesirous to go
गन्तुकामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगन्तु (√गम् (धातु) + तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘गन्तुं कामः’ इति तत्पुरुषः; विशेषण
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Locus/Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नमस्कृत्यhaving bowed/saluted
नमस्कृत्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् + √कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having saluted’
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Locus/Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
पितामहम्the grandsire
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ब्रह्माणम् इति कर्मपदस्य विशेषण (apposition)

Narrator (Purāṇic voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma-khaṇḍa framing)

Tirtha: Dharmāraṇya (kathā context)

Type: kshetra

Scene: Dharma, calm and fulfilled, bows low before Brahmā (Pitāmaha), hands joined; Brahmā bestows a serene approving gaze; attendants and sages witness the respectful closure of the audience.

D
Dharma
B
Brahmā

FAQs

Even after success, one should remain humble—honoring divine and ancestral authority through reverent salutation.

No tīrtha is referenced here; the verse highlights dharmic conduct within the story.

Namaskāra (reverential bowing) is modeled as a dharmic practice before departure or transition.