Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60
Devanagari script
मुहूर्तं विस्मितधृतिः परमानंदनिर्भरः । प्रेम्णा वाष्पजलं मुंचन्परिरेभे तम र्भकम्
Transliteration
muhūrtaṃ vismitadhṛtiḥ paramānaṃdanirbharaḥ | premṇā vāṣpajalaṃ muṃcanparirebhe tama rbhakam
Translation
ولبرهةٍ، ذاهلًا مع ثباتِ النفس وممتلئًا بالنعيم الأسمى، أطلق دموعَ المحبة واحتضن ذلك الغلام.
Word by Word
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण-काल)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम्; कालावधि-अर्थे (accusative of duration)
विस्मित-धृतिः(he) whose composure was astonished / astonished composure
विस्मित-धृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मित (कृदन्त; √स्मि/विस्मि) + धृति (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः; स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा (1st/nominative), एकवचनम् (अवस्थावाचकः)
परम-आनन्द-निर्भरःfilled with supreme bliss
परम-आनन्द-निर्भरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + निर्भर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः; पुल्लिङ्गः, प्रथमा (1st/nominative), एकवचनम् (नर-विशेषणम्)
प्रेम्णाwith love
प्रेम्णा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचनम्
वाष्प-जलंtear-water
वाष्प-जलं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाष्प (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (‘वाष्प एव जलम्’); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम्
मुंचन्shedding, letting flow
मुंचन्:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (present active participle), परस्मैपदी; पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (कर्ता-विशेषणम्)
परिरेभेembraced
परिरेभे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootरभ् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; उपसर्गः—परि
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम्
अर्भकम्the child, little boy
अर्भकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootअर्भक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचनम् (तम् इत्यस्य विशेषणम्)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The king, momentarily stunned, then radiant with joy, weeps and embraces the boy; tears glisten on his cheeks as attendants watch in hushed awe.
Characters & Entities
C
Cowherd boy (arbha-ka)FAQs
True darśana culminates in bhakti—inner transformation expressed as tears, joy, and affectionate reverence.
Contextually, Mahākāla’s sacred locale (Ujjayinī/Ujjain) where such transformative darśana occurs.
None; the verse highlights devotional emotion as the fruit of encountering Śiva’s grace.