Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

Devanagari script

दिष्ट्या श्रीगिरिमासाद्य श्रांता तत्र शिवालयम् । प्रदक्षिणं परिक्रम्य ध्वजाग्रे समुपस्थिता

Transliteration

diṣṭyā śrīgirimāsādya śrāṃtā tatra śivālayam | pradakṣiṇaṃ parikramya dhvajāgre samupasthitā

Translation

بفضلٍ من الحظّ السعيد بلغت شريغيري؛ ومع أنها مُنهَكة وصلت هناك إلى مزار شيفا. وبعد أن طافت طوافًا تعبّديًا إلى اليمين (برَدكشِنا)، وقفت خاشعةً في خدمةٍ عند سارية راية المعبد.

Word by Word

• दिष्ट्या: fortunately; by good luck
• दिष्ट्या: Sambandha (Discourse particle/सम्बोधन-निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: दिष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात/आशीर्वादार्थक-प्रयोगः); ‘दिष्ट्या’ इति साधु/शुभम् इत्यर्थे

• श्रीगिरिम्: the sacred mountain
• श्रीगिरिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रीगिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—श्री + गिरि (शोभनः/पवित्रः गिरिः)

• आसाद्य: having reached
• आसाद्य: Kriya (पूर्वक्रिया/अव्ययीभाव-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: आ√सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘आसाद्य’ = प्राप्त्वा/उपगम्य

• श्रांता: tired
• श्रांता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रान्त (प्रातिपदिक; √श्रम्-धातुज)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कर्तृवाचक-स्थितिः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• शिवालयम्: Śiva’s temple
• शिवालयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिवालय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—शिवस्य आलयः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रदक्षिणम्: clockwise (circumambulation)
• प्रदक्षिणम्: Kriya-visheshaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: प्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of manner)

• परिक्रम्य: having circumambulated
• परिक्रम्य: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि√क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘परिक्रम्य’ = परितः गत्वा

• ध्वजाग्रे: at the top/front of the flagstaff
• ध्वजाग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ध्वज + अग्र (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—ध्वजस्य अग्रे (षष्ठी-तत्पुरुष)

• समुपस्थिता: stood near; approached
• समुपस्थिता: Kriya (Predicate/आख्यातार्थ)
• Type: Verb
• Root: सम्-उप-√स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used actively); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘समुपस्थिता’ = उपगता/समागता

Speaker

Narrator (contextual; likely within a royal/past-life dialogue in Brahmottarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrīgiri-Śivālaya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A weary yet resolute woman pilgrim arrives at a mountain Śiva-temple, completes a clockwise pradakṣiṇā around the shrine, and stands before the tall dhvaja-stambha with folded hands; the hill-path and temple courtyard frame her devotion.

Characters & Entities

• Śrīgiri
• Śiva
• Śivālaya (Śiva-temple)
• Dhvaja (flagstaff)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even physical fatigue becomes sanctified when one reaches a holy Śiva-site and performs pradakṣiṇā with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śrīgiri and its Śiva-temple are highlighted as a sacred destination within this Brahmottarakhaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pradakṣiṇā (clockwise circumambulation) and reverent attendance at the dhvaja-stambha/flagstaff are indicated.