Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45

राज्ञ्युवाच । राजन्मम पुरा बाल्ये दुर्वासा मुनिपुंगवः । शैवीं पंचाक्षरीं विद्यां कारुण्येनोपदिष्टवान्

rājñyuvāca | rājanmama purā bālye durvāsā munipuṃgavaḥ | śaivīṃ paṃcākṣarīṃ vidyāṃ kāruṇyenopadiṣṭavān

قالت الملكة: «أيها الملك، قديمًا في طفولتي، علّمني دورفاسا—أعظم الحكماء—برحمةٍ منه معرفةَ البَنْجَاكْشَرِي الشيفية المقدّسة».

rājñīthe queen
rājñī:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājñī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
rājanO king
rājan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम ‘अस्मद्’; षष्ठी (6th), एकवचन
purāformerly
purā:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
bālyein childhood
bālye:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbālya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
durvāsāḥDurvāsā
durvāsāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ऋषिनाम
muni-puṃgavaḥthe foremost of sages
muni-puṃgavaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + puṃgava (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
śaivīmŚaiva (of Śiva)
śaivīm:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
paṃca-akṣarīmfive-syllabled
paṃca-akṣarīm:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpaṃca (संख्या/अव्ययवत्) + akṣarī (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (संख्यापूर्वपद); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण—‘पञ्चाक्षरी’
vidyāmmantra/knowledge
vidyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
kāruṇyenaout of compassion
kāruṇyena:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootkāruṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
upadiṣṭavāninstructed/taught
upadiṣṭavān:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√diś (धातु) → upadiṣṭa (कृदन्त) + vān (प्रत्यय)
Formकृत्-प्रत्ययान्त ‘क्तवतुँ’ (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having instructed’

Queen

Tirtha: Pañcākṣarī (Namaḥ Śivāya) as pan-tīrtha mantra

Type: kshetra

Listener: King (राजन्)

Scene: The queen reveals her childhood initiation: sage Durvāsā compassionately teaching the Śaiva pañcākṣarī; a flashback of guru and disciple, with Śiva’s presence implied.

D
Durvāsā
Ś
Śiva
K
King
Q
Queen

FAQs

Mantra-śakti is received through compassionate guru-upadeśa and sustained by purity and discipline.

No particular tīrtha is named; the verse emphasizes guru lineage and Śaiva mantra.

Receiving mantra through proper instruction (upadeśa) from a qualified guru is implied.