Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

हुङ्कारतीर्थे यः स्नात्वा पश्यत्यव्ययमच्युतम् । स मुच्यते नरः पापैः सप्तजन्म कृतैरपि

Transliteration

huṅkāratīrthe yaḥ snātvā paśyatyavyayamacyutam | sa mucyate naraḥ pāpaiḥ saptajanma kṛtairapi

Translation

من اغتسل في تيرثا «هُنْكارا» وشاهدَ الأزليَّ الذي لا يفنى، أتشيوتا (فيشنو)، تحرّر من الآثام، حتى تلك التي اقترفها عبر سبع ولادات.

Word by Word

• हुङ्कारतीर्थे: at the Huṅkāra-tīrtha
• हुङ्कारतीर्थे: Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हुङ्कार-तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (हुङ्कारस्य तीर्थम्)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/अनुक्रम)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वा)
• Form: अव्ययकृदन्त (क्त्वा/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having bathed)

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• अव्ययम्: imperishable
• अव्ययम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (अच्युतम्)

• अच्युतम्: Acyuta (Vishnu)
• अच्युतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अच्युत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विष्णोः नाम

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि/भावे (is released)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पापैः: from sins
• पापैः: Apadana (Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/अपादान-हेतु), बहुवचन; वियोगार्थे (from sins)

• सप्तजन्म: of seven births
• सप्तजन्म: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त-जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (सप्त जन्मानि) — पापैः इत्यस्य विशेषणम्

• कृतैः: committed
• कृतैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; पापैः इत्यस्य विशेषणम् (done/committed)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: even/also)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Huṅkāra-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra (king)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathing at a river ghat labeled Huṅkāra-tīrtha, then ascending steps to behold a radiant Viṣṇu (Acyuta) icon; a subtle aura indicates sins dissolving like dark mist in water.

Characters & Entities

• Huṅkāra Tīrtha
• Acyuta (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snānā (holy bathing) combined with Viṣṇu-darśana is presented as a powerful means of deep purification and liberation from accumulated sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Huṅkāra Tīrtha on the Narmadā (Revā) as described in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna (ritual bathing) at Huṅkāra Tīrtha and take darśana (behold) Acyuta (Viṣṇu).